Ten artykuł należy do solidnych artykułów

Mgławica Pierścień

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mgławica Pierścień
mgławica planetarna
M 57, Mgławica Pierścień
M 57, Mgławica Pierścień
Historia badań
Odkrywca Antoine Darquier de Pelepois , Charles Messier
Data otwarcia 1779
Dane obserwacyjne
( Era J2000.0 )
rektascensja 18 godz. 53 m 35,08 s
Deklinacja + 33 ° 01 ′ 45,0 ″
Dystans 2300 lat świetlnych
Pozorna wielkość ( V ) 8,8
Widoczne wymiary 2,5 '× 2'
Konstelacja Lira
Charakterystyka fizyczna
Klasa widmowa DA (O?)[1]
Promień 0,75 sv lat
Absolutna wielkość gwiazdowa (V) 6,8
Inne oznaczenia
M57, NGC6720
Logo Wikidanych Informacje w Wikidanych ?
Logo Wikimedia Commons Pliki multimedialne w Wikimedia Commons

Mgławica Pierścień ( NGC 6720 , M 57 lub Messier 57 ) jest mgławicą planetarną w gwiazdozbiorze Liry . Mgławica znajduje się 2300 lat świetlnych od Ziemi, ma jasność widoczną +8,8 m i jest pozostałością gwiazdy o małej masie. W 1779 została odkryta niezależnie przez Messiera i Pelepuę i stała się drugą odkrytą mgławicą planetarną. Ze względu na swoją względną jasność Mgławica Pierścień jest popularnym celem obserwacyjnym dla astronomów amatorów.

Nieruchomości

Mgławica Pierścień, jak każda inna mgławica planetarna , jest białym karłem otoczonym powłoką zjonizowanego gazu. Takie obiekty powstają, gdy czerwony olbrzym – gwiazda na późniejszych etapach ewolucji – zrzuca swoją powłokę w otaczającą przestrzeń, a pozostaje z niej tylko zdegenerowane jądro – biały karzeł [2] .

Dystans

Szacunkowa odległość od Ziemi do mgławicy wynosi od 1000 do 5000 lat świetlnych . Tak duży rozrzut wynika z tego, że najczęściej mierzy się w tym celu prędkość liniową rozszerzania się powłoki, mierzoną efektem Dopplera, oraz prędkość kątową, mierzoną bezpośrednio obserwacjami długookresowymi. Dokładniejszy pomiar oparty na paralaksie dał wynik 2300 lat świetlnych [3] .

Struktura

Gwiazda centralna

W centrum mgławicy znajduje się biały karzeł, który był jądrem gwiazdy, dopóki nie zrzuciła powłoki. Wcześniej gwiazda wyglądała jak Mira Ceti , a jej masa była rzędu jednej masy Słońca . Gwiazda zrzuciła swoją otoczkę od 6000 do 8000 lat temu, w tym samym czasie pojawiła się mgławica [3] .

W tej chwili ten biały karzeł, wielkości Ziemi i masie 0,6 M ⊙, ma bardzo wysoką temperaturę 100-120 tys. K , a jego jasność jest tylko nieznacznie mniejsza niż Słońca. Jej jasność pozorna wynosi +14,7 m . W przyszłości ostygnie i pociemnieje, a za kilka miliardów lat stanie się zimnym czarnym karłem [3] .

Koperta mgławicy

Widmo Mgławicy Pierścień

Otoczka mgławicy to zrzucające się zewnętrzne warstwy gwiazdy. Ze względu na promieniowanie ultrafioletowe białego karła, pozostałe po nim, skorupa jest w stanie częściowo zjonizowanym. Ma kształt toroidalny lub cylindryczny , jego masa wynosi około 0,2 M , a stężenie materii 10 000 atomów i jonów na centymetr sześcienny. Powłoka składa się prawie wyłącznie z wodoru i helu , a jonów i atomów wodoru jest 12,5 razy więcej niż helu. Trzecim najobficiej występującym pierwiastkiem w mgławicy jest tlen , ale pod względem ilości materii jest o dwa rzędy wielkości mniej niż hel [3] .

Różne atomy i jony emitują światło o różnych długościach fal, często w zabronionych liniach . W pobliżu granicy mgławica ma kolor czerwony, który jest emitowany przez azot , siarkę i wodór, bliżej środka zielone i niebieskie barwy dają wodór i zjonizowany tlen, a niebieski w centrum pierścienia zapewnia zjonizowany hel. Taki rozkład barw wynika z faktu, że natężenie promieniowania i temperatura gazu maleją wraz z odległością od gwiazdy centralnej [4] . Całkowita jasność otoczki jest 50-100 razy większa niż jasność Słońca , pozorna jasność gwiazdowa mgławicy wynosi +8,8 m [3] [5] [6] .

Jasna otoczka mgławicy rozszerza się z prędkością 20-30 km/s, obecnie jej średnica wynosi 0,9 roku świetlnego . Słabsze halo, złożone z materii wyrzuconej przez wiatr gwiazdowy przed pojawieniem się mgławicy, ma średnicę 2,4 roku świetlnego. Po kilkudziesięciu tysiącach lat gaz w końcu się rozproszy i ostygnie, a mgławica przestanie być widoczna [3] [5] .

Historia studiów

W 1779 , niezależnie od siebie, mgławicę odkryli w styczniu Charles Messier i w lutym Antoine Darcier de Pelepua . Messier skatalogował mgławicę pod numerem 57. Mgławica Pierścień była drugą odkrytą mgławicą planetarną po Mgławicy Hantle , odkrytej 15 lat wcześniej [3] .

Pelepua pozostawił następujący opis mgławicy: „bardzo słaba, ale dobrze zdefiniowana mgławica wielkości Jowisza , wygląda jak ciemna planeta”. William Herschel , być może pod wpływem tego opisu, również porównał mgławicę do planety iw 1785 ukuł termin „mgławica planetarna”. To także Herschel jako pierwszy zauważył, że mgławica wygląda jak pierścień [3] [7] .

W 1800 r. Friedrich von Hann (angielski) odkrył gwiazdę centralną w mgławicy [3] [8] . W 1864 roku William Huggins zbadał widmo mgławicy i stwierdził, że jest to emisja [9] . Mgławica Pierścień została wymieniona w New General Catalog i chociaż nie jest galaktyką , znalazła się również w Catalog of Major Galaxies [10] .

Obserwacje

Pozycja Mgławicy Pierścień w konstelacji Liry

Mgławica znajduje się prawie w linii prostej pomiędzy Beta i Gamma Lyrae , około 40% drogi od pierwszej do drugiej gwiazdy. Te gwiazdy z kolei znajdują się obok jednej z najjaśniejszych gwiazd na niebie - Vega . Najlepszą porą na obserwację mgławicy jest lato, choć na półkuli północnej można ją obserwować prawie przez cały rok [3] [11] .

Dobra widoczność mgławicy czyni ją jedną z najsłynniejszych mgławic planetarnych i popularnym celem obserwacyjnym dla astronomów amatorów . Mgławica Pierścień staje się dostępna do obserwacji za pomocą teleskopu o średnicy 60 mm, ciemnienie w centrum i wydłużony kształt mgławicy można zobaczyć przy aperturze instrumentu 100 mm. Przy aperturze 200 mm zauważalna staje się nieregularna jasność samego pierścienia, a w teleskopie o średnicy ponad 300 mm zauważalny staje się kolor mgławicy. Do obserwacji gwiazdy centralnej potrzebny jest teleskop o aperturze co najmniej 400 mm [3] [11] [12] [13] .

Sąsiedzi na niebie z katalogu Messiera

Notatki (edytuj)

  1. Napiwotzki R., Schoenberner D. Spektroskopowe badania starych planetarnych. III. Typy widmowe, wielkości i odległości (angielski) // Astron. Astrofia. / T. Forveille - EDP ​​​​Sciences , 1995. - Cz. 301. - str. 545-558. - ISSN 0004-6361 ; 0365-0138 ; 1432-0746 ; 1286-4846
  2. Mgławica Pierścień (ang.) ... - artykuł z Encyclopædia Britannica Online . Data zabiegu: 26 czerwca 2021 r.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Messier 57 (pol.) ... Katalog Messiera .
  4. M57: Mgławica Pierścień . Astronet .
  5. 1 2 Hannu Karttunen, Pekka Kröger, Heikki Oja, Markku Poutanen, Karl J. Donner. Astronomia podstawowa (inż.). - V edycja. - Berlin, Heidelberg, NY : Springer , 2007. - P. 332. - 510 p. - ISBN 978-3-540-00179-9 .
  6. Feliks Juriewicz Siegel . Skarby gwiaździstego nieba: przewodnik po konstelacjach i księżycu. - wyd. - M .: Nauka , 1987 .-- 296 s.
  7. Steinicke W. Antoine Darquier de Pellepoix (ang.) ... Astronomia .
  8. Kochanie D. Mgławica Pierścień (ang.) ... Encyklopedia Nauki .
  9. William Huggins (1824-1910 ) ... Katalog Messiera .
  10. Seligman C. Nowy katalog przedmiotów ogólnych: NGC 6700 - 6749 (ang.) ... cseligman.com .
  11. 1 2 Mgławica Pierścień M 57 . Spacegid.com (3 lutego 2017).
  12. Mgławica Pierścień M 57 . Spacegid.com (26 sierpnia 2017).
  13. M57 „Pierścień” (mgławica) . Star Hunter. 5 czerwca 2015 r.