Teffi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nadieżda Aleksandrowna Teffi
Teffi Choumoff.jpg
Imię urodzenia Nadieżda Aleksandrowna Łochwicka
Skróty Teffi
Data urodzenia 9 maja (21) 1872[1]
Miejsce urodzenia Sankt Petersburg , Imperium Rosyjskie
Data zgonu 6 października 1952 ( 06.10.1952 )[1][2][3] (wiek 80)
Miejsce śmierci
Obywatelstwo imperium rosyjskie , Francja
Zawód powieściopisarz , poeta , tłumacz
Lata kreatywności 1901 - 1952
gatunek muzyczny satyra , feuilleton
Język utworów rosyjski , francuski
Działa na stronie Lib.ru
Logo Wikiźródła Prace na Wikiźródłach
Logo Wikimedia Commons Pliki multimedialne w Wikimedia Commons

Teffi (prawdziwe nazwisko - Nadieżda Aleksandrowna Łochwicka , żonaty - Buchinskaya ; 9 maja [21] (według innych źródeł - 26 kwietnia [8 maja] [4] ) 1872 , Petersburg , Imperium Rosyjskie - 6 października 1952 , Paryż , Francja ) - rosyjska pisarka i poetka , pamiętnikarz, tłumaczka, autorka tak znanych opowiadań jak "Kobieta Demoniczna" i "Kefer" . Po rewolucji wyemigrowała . Siostra poetki Mirry Lochwickiej i generała Nikołaja Łochwickiego , kolegi admirała Kołczaka .

Biografia

Nadieżda Aleksandrowna Lokhvitskaya urodziła się w maju 1872 roku w Petersburgu w rodzinie prawnika Aleksander Władimirowicz Lokhvitsky ( 1830 - 1884 ) i jego żony Varvara Aleksandrowna (nee Goyer, francuski Hoer), A zrusyfikowanych francuski kobietą, oczytany kobieta, która lubił literaturę [5] . Studiowała w Odlewniczym Gimnazjum Żeńskim [6] , które ukończyła w 1890 roku.

W 1892 roku , po urodzeniu swojej pierwszej córki, zamieszkała z pierwszym mężem Władysławem Buchinskim w jego majątku pod Mohylewem . W 1900 roku, po urodzeniu drugiej córki Eleny i syna Janka, rozstała się z mężem i przeniosła się do Petersburga, gdzie rozpoczęła karierę literacką [7] .

W 1910 r. wydawnictwo „ Rosehip ” opublikowało pierwszy tomik wierszy „ Siedem świateł ” oraz zbiór „ Opowiadania humorystyczne[8] .

Znana była z satyrycznych wierszy i felietonów , była stałą pracownicą pisma Satyricon . Satyra Teffiego miała często bardzo oryginalny charakter: np. wiersz „Od Mickiewicza” z 1905 roku opiera się na paraleli między znaną balladą Adama Mickiewicza „Wojewoda” a specyficznym, niedawnym wydarzeniem. Historie Teffi były systematycznie publikowane przez takie autorytatywne paryskie gazety i czasopisma, jak „ Coming Russia ”, „ Link ”, „ Russian Notes ”, „ Modern Notes ”. Mikołaj II był fanem Teffi, a słodycze zostały nazwane imieniem Teffi.

Po zamknięciu w 1918 r. gazety „Rosyjskie Słowo” , w której pracowała Teffi, wyjechała z przedstawieniami literackimi do Kijowa i Odessy . Ta podróż zaprowadziła ją do Noworosyjska , skąd latem 1919 wyjechała do Turcji [9] . Jesienią 1919 była już w Paryżu , w lutym 1920 dwa jej wiersze ukazały się w paryskim piśmie literackim, w kwietniu zorganizowała salon literacki [7] [10] . W latach 1922-1923 mieszkała w Niemczech.

Od połowy lat 20. żyła de facto w małżeństwie z Pawłem Andriejewiczem Tikstonem (zm. 1935).

Zmarła 6 października 1952 roku w Paryżu, dwa dni później została pochowana w katedrze Aleksandra Newskiego w Paryżu i pochowana na rosyjskim cmentarzu Sainte-Genevieve-des-Bois .

Nazywano ją pierwszą rosyjską komiczką początku XX wieku „królową rosyjskiego humoru”, ale nigdy nie była zwolenniczką czystego humoru, zawsze łączyła go ze smutkiem i dowcipnymi obserwacjami otaczającego ją życia. Po emigracji satyra i humor stopniowo przestają dominować w jej twórczości, obserwacje życia nabierają charakteru filozoficznego.

Alias

Po raz pierwszy nazwisko Teffi (jeszcze bez inicjałów) pojawia się w 51. numerze pisma „ Teatr i Sztuka ”, w grudniu 1901 r. (jest to druga publikacja pisarza). Być może Teffi przybrała pseudonim, ponieważ na długo przed rozpoczęciem jej kariery literackiej zasłynęła jej starsza siostra, poetka Mirra Lochwicka , przez krytyków nazywana „rosyjską Safoną[11] . (Na początku swojej kariery literackiej Teffi rozstała się już ze swoim pierwszym mężem, przez którego nosiła nazwisko Buchinskaya.) Według badaczy dzieła Teffi EM Trubilova i DD Nikolaev, pseudonim Nadieżdy Aleksandrownej, która kochała mistyfikacje i dowcipy, a także autor parodii literackich, felietonów, stały się częścią literackiej gry mającej na celu stworzenie odpowiedniego wizerunku autora [12] .

Wersję pochodzenia pseudonimu podaje sama pisarka w opowiadaniu „Pseudonim”. Nie chciała podpisywać swoich tekstów męskim nazwiskiem, jak to często robili jej współcześni pisarze: „Nie chciałam chować się za męskim pseudonimem. Tchórzliwy i tchórzliwy. Lepiej wybrać coś niezrozumiałego, ani to, ani tamto. Ale co? Potrzebuje imienia, które przyniesie szczęście. Najlepsze jest to, że niektórzy głupcy są zawsze szczęśliwi”. „Pamiętała <...> jednego głupca, naprawdę doskonałego i w dodatku takiego, który miał szczęście, co oznacza, że ​​los uznał go za głupca idealnego. Nazywał się Stepan, a jego rodzina nazywała go Steffi. Odrzuciwszy pierwszy list z delikatności (aby głupiec nie był arogancki)” pisarka „postanowiła podpisać swoją sztukę „Teffi” . Po udanej premierze tego spektaklu, w rozmowie z dziennikarzem, zapytany o pseudonim, Teffi odpowiedział, że „to jest… imię jednego głupca… czyli takie nazwisko”. Dziennikarz zauważył, że "mówiono mu, że to od Kiplinga ". Taffy , który pamiętał to nazwisko z Kiplinga, a także piosenkę „Taffy był Walasmanem / Taffy był złodziejem…” z Trilby, zgodził się z tą wersją [13] [14] .

Rzeczywiście, w opowiadaniu Kiplinga „Jak napisano pierwszy list” ze zbioru „ Sprawiedliwe opowieści ” (wydanym w 1902 r.) jest bohaterka, mała dziewczynka o imieniu (w rosyjskich tłumaczeniach) Taffimay Metallumay lub Taffy ( ang. Taffy , Taffy ) . W niezwykle popularnej wówczas powieści Trilby autorstwa angielskiego pisarza George'a Du Mauriera występuje postać o imieniu Teffi (w rosyjskich tłumaczeniach powieści, wydanej w latach 1896-1897, Taffy). GG Ge w 1898 napisał dramat Trilby na podstawie scenariusza powieści stworzonej w 1895 roku. Ta sztuka była wystawiana w rosyjskich teatrach (np. w Teatrze Korsh we wrześniu 1900). Nawiązano do piosenki (której właściwie nie ma w powieści) – popularnej brytyjskiej piosenki dziecięcej „ Taffy BYŁ Walijczykiem, Taffy BYŁ złodziejem (inż.) „( ros. „Teffi była Walijczykiem , Teffi była złodziejem” ; Teffi to kpiący przezwisko dla Walijczyka).

Jednak premiera wspomnianej w opowiadaniu sztuki „Kwestia kobiet” miała miejsce dopiero w 1907 roku, kiedy Teffi była już aktywnie publikowana pod tym pseudonimem w gazetach petersburskich. Mimo to wersję tę akceptują m.in. EM Trubilova i biograf pisarki Elizabeth Nitraur [7] .

Innym możliwym źródłem jest praca angielskiej pisarki Edith Nesbit , z którą znała Nadieżdę Łochwicką. W baśni „Wyzwoliciele Ojczyzny” bohaterką była dziewczyna o imieniu Effie [15] .

kreacja

W Rosji

Od dzieciństwa lubiła klasyczną literaturę rosyjską. Jej idolami byli A.S. Puszkin i L.N. Tołstoj , interesowała się współczesną literaturą i malarstwem, przyjaźniła się z artystą Aleksandrem Benois . Również Teffi był pod ogromnym wpływem N.V. Gogola , F.M.Dostoevsky i jej współczesnych F. Sologub i A. Averchenko .

Nadieżda Łochwicka zaczęła pisać jako dziecko, ale jej debiut literacki odbył się prawie w wieku trzydziestu lat. Pierwsza publikacja Teffi miała miejsce 2 września 1901 roku w tygodniku „Sever” – był to wiersz „Miałem sen, szalony i piękny…”.

Sama Teffi mówiła o swoim debiucie w ten sposób: „Zabrali mój wiersz i zabrali go do ilustrowanego magazynu, nie mówiąc mi o nim ani słowa. A potem przynieśli numer magazynu, w którym ukazał się wiersz, co mnie bardzo rozzłościło. Nie chciałam wtedy ukazywać się, bo jedna z moich starszych sióstr, Mirra Lochwicka, od dawna z powodzeniem publikuje swoje wiersze. Wydawało mi się czymś zabawnym, jeśli wszyscy zagłębimy się w literaturę. Swoją drogą, tak to się stało... A więc - byłem nieszczęśliwy. Ale kiedy przysłali mi honorarium z redakcji, zrobiło to na mnie bardzo satysfakcjonujące wrażenie” [16] .

W 1905 jej opowiadania zostały opublikowane w dodatku do magazynu Niva .

W czasie pierwszej rewolucji rosyjskiej (1905-1907) Teffi komponuje dla pism satyrycznych tematyczne wiersze (parodie, felietony, fraszki). Jednocześnie określono główny gatunek całej jej twórczości - humorystyczną historię. Najpierw w gazecie Rech publikowano felietony literackie Teffi, a następnie w każdym niedzielnym numerze Birżewyje Nowosti , co wkrótce przyniosło jej wszechrosyjską miłość.

W latach przedrewolucyjnych Teffi cieszył się dużą popularnością. Była stałym współpracownikiem do czasopism "Satyricon" ( 1908 - 1913 ) oraz " New Satyricon " (1913 - 1918 ), które zostały skierowane przez jej przyjaciela Arkady Averchenko . W 1911 wzięła udział w zbiorowej powieści Trzy litery na łamach Blue Journal .

W 1910 roku ukazał się zbiór poezji „Siedem świateł” . Książka przeszła niemal niezauważona wśród ogromnego sukcesu prozy Teffiego. W sumie przed emigracją pisarka opublikowała 16 zbiorów, a w całym swoim życiu – ponad 30. Ponadto Teffi napisała i przetłumaczyła kilka sztuk. Jej pierwsza sztuka „Pytanie kobiet” została wystawiona przez Teatr Mały w Petersburgu.

Kolejnym jej krokiem było stworzenie w 1911 roku dwutomowej książki „Humorous Stories” , w której krytykuje filisterskie uprzedzenia, a także przedstawia życie petersburskiego „półmroku” i ludzi pracy, jednym słowem małostkowe codzienne „bzdury”. Niekiedy w polu widzenia autora trafiają się przedstawiciele ludzi pracy, z którymi stykają się główni bohaterowie, są to głównie kucharze, pokojówki, malarze, reprezentowani przez głupie i nic nie znaczące istoty. Codzienność i rutyna są zauważane przez Teffi zła i trafnie. Swoje dwutomowe wydanie poprzedziła epigrafem z Etyki Benedykta Spinozy , który precyzyjnie określa tonację wielu jej utworów: „Bo śmiech jest radością, a więc sam w sobie jest dobry”.

N. Teffi
w czasie I wojny światowej

W 1912 roku pisarka tworzy zbiór „I tak się stało” , w którym opisuje nie społeczny typ mieszczaństwa, ale pokazuje zwyczajność szarej codzienności, w 1913 – zbiór „Karuzela” (tu centralny obraz jest prosty człowiek, przygnieciony życiem) oraz „Osiem miniatur”, w 1914„Dym bez ognia” , w 1916„Życie i bycie” , „Nieżywe zwierzę” (które opisuje uczucie tragedii i nieszczęścia życia; dzieci, przyroda , ludzie są tutaj pozytywnym ideałem dla Teffi).

Wydarzenia roku 1917 znajdują odzwierciedlenie w esejach i opowiadaniach „Życie Piotrogrodzkie” , „Zarządcy paniki” ( 1917 ), „Torgowaja Ruś” , „Rozum na sznurku” , „Estetyka ulicy” , „Na rynku” ( 1918 ). felietonów „Psy czas” , „Trochę o Leninie” , „Wierzymy , „Czekamy , „Dezerterzy” (1917), „Nasiona” (1918).

Pod koniec 1918 r. Teffi wraz z A. Averchenko wyjechała do Kijowa, gdzie miały się odbyć ich publiczne występy, a po półtorarocznej tułaczce po rosyjskim południu ( Odessa , Noworosyjsk , Jekaterynodar ) dotarła do Paryża przez Konstantynopol . Sądząc po książce „Wspomnienia” , Teffi nie zamierzał wyjeżdżać z Rosji. Decyzja zapadła, można by rzec, natychmiast: „Strużka krwi widziana rano u bram komisariatu, strużka powoli pełzająca po chodniku, na zawsze przecina drogę życia. Nie możesz go przekroczyć. Nie możesz iść dalej. Możesz skręcić i biec .

Teffi wspomina, że ​​nie porzuciła nadziei na szybki powrót, choć już dawno określiła swój stosunek do rewolucji październikowej: „Oczywiście nie bałam się śmierci. Bałem się gniewnych kubków z latarką skierowaną prosto w twarz, głupi idiotyczny gniew. Zimno, głód, ciemność, stukanie tyłków o podłogę, krzyki, płacz, strzały i czyjaś śmierć. Jestem tym wszystkim zmęczony. Już tego nie chciałem. Nie mogłem tego dłużej znieść .

Na emigracji

Książki Teffi ukazywały się nadal w Berlinie i Paryżu, a wyjątkowy sukces towarzyszył jej do końca jej długiego życia. Na emigracji wydała kilkanaście tomów prozy i tylko dwa zbiory poezji: Shamram (Berlin, 1923) i Passiflora (Berlin, 1923). Depresję, melancholię i zamęt symbolizują w tych kolekcjach różne wizerunki – karzeł, garbus, płaczący łabędź, srebrny statek śmierci, tęskniący żuraw.

Na wygnaniu Teffi pisała historie przedstawiające przedrewolucyjną Rosję, takie samo filisterskie życie, jakie opisywała w zbiorach publikowanych w jej ojczyźnie. Melancholijny tytuł „Tak żyli” łączy te historie, odzwierciedlając upadek nadziei emigracji na powrót przeszłości, całkowitą beznadziejność nieestetycznego życia w obcym kraju. W pierwszym numerze gazety „ Aktualności ” ( 27 kwietnia 1920 r. ) ukazało się opowiadanie Teffiego „Ke fer?” ( fr. Que faire? - „Co robić?”) i zdanie jego bohatera, starego generała, który rozglądając się z oszołomieniem na paryskim placu, mruczy: „Wszystko to jest dobre ... ale que faire ? Fer to ke? , stał się rodzajem hasła dla osób na wygnaniu.

Pisarz publikował w wielu wybitnych czasopismach emigracji rosyjskiej ( Wspólna sprawa , Renesans , Rul , Siegodnya , Link , Modern Notes , Firebird ). Teffi wydała szereg książek opowiadań - "Ryś" ( 1923 ), "Księga Czerwca" ( 1931 ), "O czułości" ( 1938 ) - które ukazywały nowe oblicza jej talentu, a także sztuki z tego okresu - „Chwila losu” ( 1937 ), „Nic podobnego” ( 1939 ) – a jedynym doświadczeniem powieści jest „Przygoda Romans” (1931) [17] . Wskazany w tytule gatunek powieści budził wątpliwości wśród pierwszych recenzentów: zauważono, że „dusza” powieści (B. Zajcew) nie odpowiada tytułowi. Współcześni badacze wskazują na podobieństwa do powieści awanturniczej , łobuzerskiej , dworskiej , kryminalnej , a także do powieści-mitu [12] . Za swoją najlepszą książkę uważała jednak zbiór opowiadań „Czarownica” ( 1936 ).

W pracach Teffi z tego czasu wyraźnie nasilają się smutne, nawet tragiczne motywy. „Bali się śmiercią bolszewików – i tutaj zginęli. Myślimy tylko o tym, co jest teraz. Interesuje nas tylko to, co stamtąd pochodzi ” – mówi jedna z jej pierwszych paryskich miniatur „Nostalgia” ( 1920 ) [17] .

II wojna światowa zastała Teffi w Paryżu, gdzie przebywała z powodu choroby. Nie współpracowała przy żadnych publikacjachwspółpracowników , chociaż głodowała i była w biedzie. Время от времени она соглашалась выступить с чтением своих произведений перед эмигрантской публикой, которой с каждым разом становилось всё меньше.

В 1930-е годы Тэффи обращается к мемуарному жанру . Она создаёт автобиографические рассказы «Первое посещение редакции» ( 1929 ), «Псевдоним» ( 1931 ), «Как я стала писательницей» ( 1934 ), «45 лет» ( 1950 ), а также художественные очерки — литературные портреты известных людей, с которыми ей довелось встречаться. Среди них:

Создавая образы известных людей, Тэффи выделяет какую-либо черту или качество, которые кажутся ей наиболее яркими, подчёркивающими индивидуальность человека. Своеобразие литературных портретов обусловлено авторской установкой «рассказать… просто как о живых людях, показать, какими я их видела, когда сплетались наши пути. Они все уже ушли, и ветер заметает снегом и пылью их земные следы. О творчестве каждого из них писали и будут писать ещё и ещё, но просто живыми людьми не многие их покажут. Я хочу рассказать о моих встречах с ними, об их характерах, причудах, дружбе и вражде» . Современники восприняли книгу как «едва ли не лучшее из того, что нам до сих пор дала эта талантливая и умная писательница» ( И. Голенищев-Кутузов ), как «эпилог прошлой и невозвратной жизни» ( М. Цетлин ) [12] .

Тэффи планировала писать о героях Л. Н. Толстого и М. Сервантеса , обойдённых вниманием критики, но этим замыслам не суждено было осуществиться. 30 сентября 1952 года в Париже Тэффи отпраздновала именины, а всего через неделю скончалась [16] .

Библиография

Издания, подготовленные Тэффи

  • 1910 — «Семь огней». — СПб.: Шиповник
  • 1910 — «Юмористические рассказы». Кн. 1. — Спб.: Шиповник
  • 1911 — «Юмористические рассказы». Кн. 2 («Человекообразные»). — СПб.: Шиповник
  • 1912 — «И стало так». — СПб.: Новый сатирикон
  • 1913 — «Карусель». — СПб.: Новый сатирикон
  • 1914 — «Дым без огня». — СПб.: Новый сатирикон
  • [1914?]—1915 — «Восемь миниатюр» . Т. 1. — Пг.: Новый сатирикон
  • [1914?]—1915 — «Миниатюры и монологи» . Т. 2. — Пг.: Новый сатирикон
  • 1915 — «Ничего подобного» (сб. рассказов). Пг.: Новый сатирикон
  • 1916 — «Неживой зверь». — Пг.: Новый сатирикон
  • 1917 — «И стало так». 7-е изд. — Пг.: Новый сатирикон
  • 1918 — «Вчера». — Пг.: Новый сатирикон
  • 1918 — «Дым без огня». 9-е изд. — Пг.: Новый сатирикон
  • 1918 — «Карусель». 4-е изд. — Пг.: Новый сатирикон
  • 1920 — «Так жили». — Париж
  • 1921 — «Чёрный ирис». — Стокгольм
  • 1921 — «Сокровища земли».Берлин
  • 1921 — «Тихая заводь». — Париж
  • 1921 — «„Восток“ и другие рассказы» ---- Шанхай
  • 1923 — «Рысь». — Берлин
  • 1923 — «Passiflora». — Берлин
  • 1923 — «Шамран. Песни Востока». — Берлин
  • 1924 — «Вечерний день». — Прага
  • 1927 — «Городок». — Париж
  • 1930 — «Воспоминания». — Париж
  • 1931 — «Книга Июнь». — Париж
  • 1931 — «Авантюрный роман». — Париж
  • 1936 — " Ведьма ". — Париж
  • 1938 — «О нежности». — Париж
  • 1939 — «Зигзаг». — Париж
  • 1946 — «Всё о любви». — Париж
  • 1952 — «Земная радуга». — Нью-Йорк
  • «Жизнь и воротник»
  • «Митенька»
  • «Вдохновенье»
  • «Свои и чужие»
  • «Ностальгия»

Публикации в СССР

  • 1926 — «Взамен политики». Рассказы. — М.—Л.: ЗиФ
  • 1927 — «Вчера». Юмористические рассказы. — Киев: Космос
  • 1927 — «Танго смерти». — М.: ЗиФ
  • 1927 — «Сладкие воспоминания». — М.-Л.: ЗиФ

Собрания сочинений

  • 1998—2005 — Собрание сочинений [в 7 т.]. Сост. и подг. текстов Д. Д. Николаева и Е. М. Трубиловой. — М.: Лаком.
  • 2008 — Собрание сочинений: В 5 т. — М.: Книжный клуб ТЕРРА.

Другое

Критика

К произведениям Тэффи в литературных кругах относились крайне положительно. Писатель и современник Тэффи Михаил Осоргин считал её «одним из самых умных и зрячих современных писателей».

Хотя стихи Тэффи ругал Валерий Брюсов , считая их слишком «литературными», Николай Гумилёв отмечал по этому поводу: «Поэтесса говорит не о себе и не о том, что она любит, а о том, какой она могла бы быть, и о том, что она могла бы любить. Отсюда маска, которую она носит с торжественной грацией и, кажется, иронией» . Кроме того, её творчество высоко ценили Александр Куприн , Дмитрий Мережковский и Фёдор Сологуб [18] .

Литературная энциклопедия 1929—1939 сообщает о поэтессе крайне размыто и негативно:

Культ любви, сладострастия, густой налет восточной экзотики и символики, воспевание различных экстатических состояний души — основное содержание поэзии Т. Изредка и случайно звучали здесь мотивы борьбы с «самовластьем», но социальные идеалы Т. были крайне неопределенны. С начала 10-х гг. Т. перешла к прозе, дав ряд сборников юмористических рассказов. В них Т. поверхностно критикует некоторые обывательские предрассудки и привычки, в сатирических сценках изображает жизнь петербургского «полусвета». Иногда в поле зрения автора попадают представители трудового народа, с к-рыми соприкасаются основные герои; это большей частью кухарки, горничные, маляры, представленные тупыми и бессмысленными существами. Кроме стихов и рассказов Т. написала и перевела ряд пьес. Первая пьеса «Женский вопрос» была поставлена петербургским Малым театром; несколько других шло в разное время в столичных и провинциальных театрах. В эмиграции Т. написаны рассказы, рисующие дореволюционную Россию, все ту же мещанскую жизнь. Меланхолический заголовок «Так жили» объединяет эти рассказы, отражающие крушение надежд белоэмиграции на возвращение прошлого, полную бесперспективность неприглядной эмигрантской жизни. Рассказывая о «сладких воспоминаниях» эмигрантщины, Т. приходит к ироническому изображению дореволюционной России, показывает тупость и никчемность обывательского существования. Эти произведения свидетельствуют о жестоком разочаровании писательницы-эмигрантки в людях, с которыми она связала свою судьбу.

Экранизации

  • В СССР :
    • Рассказ Тэффи «Маляр» был экранизирован дважды:
Режиссёр Георгий Данелия , в ролях Ия Саввина (хозяйка квартиры) и Евгений Леонов (маляр) [19] .
Режиссёр Евгений Ануфриев , в ролях Маргарита Струнова (хозяйка квартиры) и Алексей Кузнецов (маляр) [20] .
  • Ещё два рассказа — «Счастливая любовь» и «Проворство рук» — были экранизированы во втором выпуске телеспектакля « Альманах сатиры и юмора » (1980) [21] .

Память

  • Библиотека «Тэффи» в Тихвине (Ленинградская обл.) [23] .

Примечания

  1. 1 2 3 Краткая литературная энциклопедия М. : Советская энциклопедия , 1962. — Т. 7.
  2. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.) : платформа открытых данных — 2011.
  3. Nadeschda Teffi // FemBio : Банк данных о выдающихся женщинах
  4. Румянцев Андрей. Одна из двух Лохвицких. Установлена точная дата рождения Надежды Тэффи // «Санкт-Петербургские ведомости». — 2017. — № 118, 30 июня . . Из документов, обнаруженных автором в Центральном государственном историческом архиве Санкт-Петербурга (метрическая книга Сергиевского всей артиллерии собора, фонд Петроградской духовной консистории) следует, что Надежда, дочь действительного статского советника Александра Владимировича Лохвицкого и его жены Варвары Александровны, родилась 26 апреля (8 мая) и была крещена 11(24)мая 1872 года
  5. М. Лохвицкая. Биография . www.mirrelia.ru. Дата обращения: 4 июня 2020.
  6. Женская гимназия, открытая в 1864 году, располагалась на Бассейной улице (ныне — улица Некрасова ), в доме № 15. В своих воспоминаниях Надежда Александровна отмечала: «в первый раз увидела я своё произведение в печати, когда мне было лет тринадцать. Это была ода, написанная мною на юбилей гимназии».
  7. 1 2 3 Нитраур Э. «Жизнь смеётся и плачет…» О судьбе и творчестве Тэффи // Тэффи. Ностальгия: Рассказы; Воспоминания / Сост. Б. Аверина; Вступ. ст. Э. Нитраур. — Л.: Худож. лит., 1989. — С. 4—5. — ISBN 5-280-00930-X .
  8. Тэффи . Литературная энциклопедия . Фундаментальная электронная библиотека (1939). Дата обращения: 30 января 2010.
  9. Тэффи. Воспоминания // Тэффи. Ностальгия: Рассказы; Воспоминания / Сост. Б. Аверина; Вступ. ст. Э. Нитраур. — Л.: Худож. лит., 1989. — С. 267—446. — ISBN 5-280-00930-X .
  10. Дон Аминадо . Поезд на третьем пути. — Нью-Йорк, 1954. — С. 256—267.
  11. Поэзия Серебряного века: антология // Предисловие, статьи и примечания Б. С. Акимова. — М.: Издательский дом Родионова, Литература, 2005. — 560 с. — (Серия «Классика в школе»). — С. 420.
  12. 1 2 3 Васильева, С. С. Тэффи // Литература русского зарубежья («первая волна» эмиграции: 1920—1940 годы) : Учебное пособие: В 2 ч. / А. И. Смирнова, А. В. Млечко, С. В. Баранов и др. ; Под общ. ред. д-ра филол. наук, проф. А. И. Смирновой. — Волгоград : Изд-во ВолГУ, 2004. — С. 18—34. — ISBN 5-85534-920-9 .
  13. Тэффи. Псевдоним // Возрождение (Париж). — 1931. — 20 декабря.
  14. Тэффи. Псевдоним . Малая проза Серебряного века русской литературы. Дата обращения: 29 мая 2011.
  15. Николаев, Д. Д. К вопросу о происхождении псевдонима Тэффи // Творчество Н. А. Тэффи и русский литературный процесс первой половины XX века / Редкол.: Михайлов О. Н., Николаев Д. Д., Трубилова Е. М.. — Москва : Наследие, 1999. — С. 252. — ISBN 5-201-13346-0 .
  16. 1 2 Любите ли вы Тэффи? Никудышная статья о её жизни и творчестве. | Культура, искусство, история | ШколаЖизни.ру
  17. 1 2 ТЭФФИ, НАДЕЖДА АЛЕКСАНДРОВНА . Онлайн-Энциклопедия Кругосвет.
  18. О Тэффи (недоступная ссылка) . Дата обращения: 29 мая 2011. Архивировано 17 декабря 2011 года.
  19. Фитиль. «Маляр» на YouTube
  20. Телеспектакль «По страницам „Сатирикона“» (1974) — Тэффи «Маляр» — смотреть с 30:31 — YouTube
  21. Альманах сатиры и юмора. Счастливая любовь / Проворство рук на YouTube
  22. Недлинные истории. Надежда Тэффи. «Маляр» на YouTube
  23. http://teffylib.ru

Литература

  • Кранихфельд В. П. «Юмористические рассказы». [Рец.] // « Современный мир ». 1910. № 9
  • Брюсов В. Я. Женщины-поэты // Брюсов В. Я. Далекие и близкие, М., 1912
  • Унковский В . Сотрудник «Нового русского слова» у Тэффи: (От собственного парижского корреспондента «Нового русского слова») // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1932.— 23 апреля (№ 7027).— С. 2.
  • Седых А . Н. А. Тэффи готовит постановку своей пьесы «Момент судьбы»: (От парижского корреспондента «Нового русского слова») // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1937.— 9 апреля (№ 8832).— С. 2.
  • Унковский В. Визит к писательнице Тэффи: (От соб. париж. корреспондента «Нового русского слова») // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1937.— 10 ноября (№ 9047).— С. 2: портр.
  • Унковский В. Дочь Тэффи рассказывает о Варшаве: (От собственного парижского корреспондента «Нового русского слова») // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1939.— 28 декабря (№ 9822).— С. 4.
  • Слоним М . Н. А. Тэффи // Новое русское слово .— Нью-Йорк, 1943.— 27 июня (№ 11083).— С. 8.
  • Александрова В . Н. А. Тэффи: (К 70-летию со дня рождения) // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1947.— 25 мая (№ 12812).— С. 8.
  • Седых А. Парижские встречи: (От корреспондента «Нового русского слова») // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1949.— 5 июля (№ 13584).— С. 2.
  • Седых А. Тэффи — писатель и человек // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1951.— 7 декабря (№ 14469).— С. 3, 4.
  • Каллаш М. О людях и зверях. К 50-летию литературной деятельности Н. А. Тэффи // Русские новости.— Париж, 1952.—27 июня (№ 369).— С. 4.
  • Сазонова Ю. Земная радуга Н. А. Тэффи // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 29 июня (№ 14673).— С. 8.
  • Каллаш М. «Земная Радуга» // Русские новости.— Париж, 1952.—25 июля (№ 373).— С. 4.
  • Седых А. Скончалась Н. А. Тэффи // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 10 октября (№ 14776).— С. 1, 2.
  • Н. Ш . В комнате Н. А. Тэффи // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 15 октября (№ 14781).— С. 3.
  • Адамович Г. Памяти Тэффи // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 17 октября (№ 14783).— С. 3.
  • Окс В. Тэффи и ее поэзия // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 19 октября (№ 14785).— С. 8.
  • Ставров П. О Н. А. Тэффи: (Вместо критического очерка) // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 26 октября (№ 14792).— С. 8.
  • Адамович Г. Герои нашего времени // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 9 ноября (№ 14806).— С. 8.
  • Верещагина М . Как жила Тэффи: (Письмо в редакцию) // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1952.— 16 ноября (№ 14813).— С. 3.
  • История русской литературы конца XIX — нач. XX века. Библиографический указатель, под ред. К. Д. Муратовой , М. — Л., 1963
  • Крымов Вл . Тэффи и другие ушедшие // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1965.— 28 февраля (№ 18983).— С. 5, 8.
  • Куприн А. И. Бисерное колечко // Куприн А. И. О литературе. Мн. 1969
  • Одоевцева И . На берегах Сены: Тэффи // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1970.— 20 сентября (№ 22013).— С. 2.
  • Верещагина М . О якобы советском гражданстве Н. А. Тэффи // Русская мысль.— Париж, 1972.— 24 февраля (№ 2883).— С. 8.
  • Михайлов О. Н. Тэффи // Краткая литературная энциклопедия . Т. 7: «Советская Украина» — Флиаки / Гл. ред. А. А. Сурков . — М.: Советская энциклопедия , 1972. — Стб. 708—709.
  • Шаховская З . Тэффи // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1975.— 31 августа (№ 23722).— С. 5.
  • Маринель-Аллан Е . О Н. А. Тэффи // Русская мысль.— Париж, 1975.— 18 сентября (№ 3069).— С. 14.
  • Кашина-Евреинова А . Тэффинька: (К 100-летию со дня рождения); Смирнова-Макшеева Т. Воспоминание о Н. А. Тэффи // Русская мысль.— Париж, 1975.— 13 ноября (№ 3077).— С. 8—9.
  • Бахрах А. «Ауспиции тревожны» [О книге: Тэффи Н. А. Воспоминания.— Париж: Лев, 1980.— 265 с.] // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1980.— 13 апреля (№ 25169).— С. 5.
  • Нитрур Э. Вспоминая Тэффи. 105 лет со дня рождения // Русская мысль.— Париж, 1981.— 13 августа (№ 3373).— С. 12, 14.
  • Бахрах А. Тэффин «Городок» [О книге: Тэффи Н. А. Городок / Предисл. Эдит Хейбер.— Нью-Йорк: Руссика, 1982.— XIV, 208 с.] // Новое русское слово.— Нью-Йорк, 1982.— 5 сентября (№ 25919).— С. 5.
  • Алексеев А. Д . Литература русского зарубежья: Книги 1917—1940: Материалы к библиографии.— СПб.: Наука, 1993.— С. 172—173. ISBN 5-02-028102-6
  • Спиридонова Л. А. Бессмертие смеха: Комическое в литературе русского зарубежья.— М.: Наследие, 1999.— 334 с.: ил., портр. ISBN 5-201-13357-6
  • Творчество Н. А. Тэффи и русский литературный процесс первой половины ХХ века / Редкол.: Михайлов О. Н., Николаев Д. Д., Трубилова Е. М. — М. : Наследие, 1999. — 328 с. — ISBN 5-201-13346-0 .
  • Тэффи // Телевизионная башня — Улан-Батор [Электронный ресурс]. — 2016. — С. 608. — ( Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 32). — ISBN 978-5-85270-369-9 .
  • Полехина М. М., при участии Е. М. Трубиловой . Тэффи Надежда Александровна // Русские писатели, 1800—1917: Биографический словарь.— М.; СПб., 2019.— Т. 6: С-Ч.— С. 346—350: портр. ISBN 978-5-4469-1616-0

Ссылки