Ten artykuł jest kandydatem na faworyta

Charlotta Pruska (1860-1919)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Charlotta pruska
Niemiecki Charlotte von Preußen
Charlotte, księżna Saxe Meiningen, z domu księżna pruska.jpg
Monogram królewski Charlotte, księżnej Saxe-Meiningen.svg
25 czerwca 1914 - 10 listopada 1918
Poprzednik Teodora z Hohenlohe-Langenburg
Następca tytuł zniesiony

Narodziny 24 lipca 1860 ( 1860-07-24 )
Nowy Pałac , Poczdam , Królestwo Prus
Śmierć 1 października 1919 ( 01.10.1919 ) (wiek 59)
Baden-Baden , Republika Weimarska
Miejsce pochówku Bad Liebenstein
Rodzaj HohenzollernowieErnestyńska linia Wettynów
Imię urodzenia Wiktoria Elżbieta Augusta Charlotte Pruska
Ojciec Fryderyk III
Mama Wiktoria z Wielkiej Brytanii
Współmałżonek Bernhard III Sachsen-Meiningen
Dzieci Teodora z Saxe-Meiningen
Związek z religią luteranizm
Monogram Monogram
Nagrody
Pani Zakonu Korony Indyjskiej Pani Zakonu Luizy Dama Królewskiego Orderu Wiktorii i Alberta 2 klasy
Logo Wikimedia Commons Pliki multimedialne w Wikimedia Commons

Charlotte of Prussia ( niem. Charlotte von Preußen ), pełne imię Victoria Elisabeth Augusta Charlotte of Prussia ( niem. Victoria Elisabeth Augusta Charlotte von Preußen ; 24 lipca 1860 , Poczdam - 1 października 1919 , Baden-Baden ) - księżniczka pruska, najstarsza i córka króla pruskiego cesarza Niemiec Fryderyka III i księżniczki brytyjskiej Wiktorii Sachsen-Coburg-Gotha . Żonaty - ostatnia księżna Sachsen-Meiningen .

Charlotte była bardzo trudnym dzieckiem i obojętną uczennicą. Relacje księżniczki z wymagającą matką były napięte. Gdy dorosła, Charlotte wykazywała tendencję do rozpowszechniania plotek i sprawiania kłopotów innym. W wieku szesnastu lat w końcu odmówiła posłuszeństwa rodzicom, a dwa lata później poślubiła księcia Bernharda z Saxe-Meiningen; mąż o słabej woli nie mógł wpłynąć na księżniczkę. Znana ze swojej ekscentryczności Charlotte cieszyła się berlińskim towarzystwem, często pozostawiając swoją jedyną córkę, księżniczkę Teodorę , pod opieką członków rodziny, co w konsekwencji doprowadziło do bardzo napiętej relacji z córką.

W 1888 roku tron ​​niemiecki odziedziczył brat Charlotte, Wilhelm ; wpływy społeczne księżnej wzrosły: przez prawie całe panowanie jej brata była znana ze swoich intryg i spędzała życie między napadami choroby a frywolnymi ekstrawaganckimi zajęciami na dworze. W 1914 r. mąż Charlotte odziedziczył księstwo Sachsen-Meiningen, które utracił w wyniku I wojny światowej . W 1919 roku w Baden-Baden księżniczka doznała ataku serca, który doprowadził do jej śmierci. Całe życie narzekała na zły stan zdrowia; Większość historyków zgadza się, że Charlotte cierpiała na porfirię , zaburzenie genetyczne, które przeszło na jej jedyną córkę.

wczesne lata

Początek

Książę koronny Fryderyk pruski z rodziną, 1875 r.
Stoją od lewej do prawej: Henryk , księżna Wiktoria , książę Fryderyk z Małgorzatą w ramionach, William i Charlotte . Siedzą od lewej do prawej: Victoria , Sofia i Waldemar

Wiktoria Elżbieta Augusta Charlotte z Prus urodziła się 24 lipca 1860 roku w Nowym Pałacu w Poczdamie i była najstarszą córką i drugim dzieckiem ośmiorga[1] dzieci księcia pruskiego Fryderyka i brytyjskiej księżniczki Wiktorii[2][3] . Ze strony ojca dziewczynka była wnuczką przyszłego króla pruskiego i cesarza Niemiec Wilhelma I i Augusty Sachsen-Weimar-Eisenach ; przez matkę - Królową Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz Cesarzową Indii Wiktorię i Alberta Saxe-Coburg-Gotha .

Charlotte została pierwszą wnuczką brytyjskiej królowej i chciała, aby dziewczyna została nazwana jej imieniem, ale pruscy krewni noworodka chcieli ją nazwać na cześć rosyjskiej cesarzowej, żony Mikołaja I Aleksandry Fiodorowna , z domu Charlotte z Prus . W ramach kompromisu imię księżniczki brzmiało „Victoria”, jednak zawsze nazywano ją czwartym imieniem „Charlotte”. Dziewczyna otrzymała swoje drugie i trzecie imię, Elżbieta i Augusta, na cześć babki Augusty z Saxe-Weimar-Eisenach i babki ze strony ojca, królowej Elżbiety Ludwiki Bawarskiej[4] .

Rodzina Charlotty ze strony ojca należała do dynastii Hohenzollernów – rodu królewskiego, który władał niemieckim królestwem Prus od XVII wieku[5] . Pod koniec pierwszego roku życia księżnej, jej ojciec stał się pruski książę , jak jej dziadek Wilhelm I wstąpił na tron pruski po śmierci brata w 1861 roku. Matka dziewczynki, znana w rodzinie pod pseudonimem Vicky, była najstarszą córką brytyjskiej królowej Wiktorii i Alberta Saxe-Coburg-Gotha[6] , a sama Charlotte i jej starszy brat Wilhelm byli jedynymi wnukami księcia Alberta. za jego życia[7] . Charlotte dwukrotnie widziała swojego dziadka ze strony ojca: Albert i Victoria odwiedzili swoją najstarszą córkę i wnuki, gdy dziewczynka miała dwa miesiące[8] , a Vikki i Friedrich z kolei przywieźli Williama i Charlotte do Anglii w czerwcu 1861 roku – na sześć miesiące przed śmiercią Alberta[9] .

Edukacja i wychowanie

Rodzina Charlotte spędziła zimę w Berlinie, a lato w Poczdamie, ponadto kilka razy w roku dzieci wywożono do wiejskiej posiadłości. W 1863 roku rodzice księżnej kupili zniszczony dom i przekształcili go w gospodarstwo rolne, co pozwoliło rodzinie okresowo cieszyć się wiejskim życiem [10]. Fryderyk był kochającym mężem i ojcem, ale obowiązki oficera w armii pruskiej oddalały go od rodziny. Vicki była bardzo wymagającą matką, która oczekiwała od swoich dzieci moralnego i politycznego przywództwa, a pod nieobecność męża starannie kontrolowała edukację i wychowanie potomstwa [11] . Kiedy Victoria po raz pierwszy przybyła do kraju męża, była świadkiem nieustających kontrowersji i intryg w pruskiej rodzinie królewskiej; to ugruntowało jej wiarę w wyższość kultury angielskiej, więc Vicky wychowywała swoje dzieci na wzór angielski iz powodzeniem zaszczepiła w nich miłość do ojczyzny poprzez to wychowanie i częste wspólne wyjazdy do Wielkiej Brytanii [12] .

Charlotte z siostrami, 1889.
Od góry do dołu: Margarita, Sofia, Victoria i Charlotte

Początkowo księżna była blisko ze swoją najstarszą córką, ale z czasem to się zmieniło: zanim Charlotte miała dwa lata, stała się znana jako „słodka, niegrzeczna mała Ditta” i była najtrudniejszym z ośmiorga dzieci w rodzinie [13]. ] [14] . Księżniczka już jako mała dziewczynka zachowywała się niespokojnie i często okazywała zmieszanie. Ponadto Vicki nie radziła sobie z nawykiem córki obgryzania paznokci, który pojawił się we wczesnym dzieciństwie: środki zapobiegawcze, takie jak przymusowe noszenie rękawiczek, zapewniały jedynie chwilowe odstawienie dziewczynki od piersi [14] [15] . Królowa Wiktoria napisała o tym do swojej córki: „… powiedz Charlotte, że byłam zszokowana, słysząc, że obgryza paznokcie. Babcia nie lubi niegrzecznych dziewczynek” [14] . W 1863 roku księżna koronna zapisała w swoim pamiętniku: „Jej mały umysł wydaje się zbyt aktywny dla jej ciała – jest taka nerwowa, wrażliwa i tak szybka. Jej sen nie jest tak głęboki, jak powinien być – i jest taka chuda” [13] . Charlotte wpadała w długie napady złości, które jej matka opisała jako „wybuch wściekłości i uporu [kiedy] dziko krzyczy” [16] . Oprócz ataków psychicznych księżna cierpiała na brak wagi i problemy z trawieniem [17] .

Ku przerażeniu matki, która wysoko ceniła wykształcenie, Charlotte zupełnie nie interesowała się jej studiami. Guwernantka księżniczki stwierdziła, że ​​nigdy nie widziała „większych trudności” niż z Charlotte, natomiast Vicky napisała kiedyś o swojej córce w liście do matki: „…głupota nie jest grzechem, ale sprawia, że ​​edukacja jest trudnym i trudnym zadaniem ” [14] [18] . Księżniczka rzadko ukrywała swoje prawdziwe myśli o tych, którzy ją zawiedli [19] i bezpośrednio zachęcała swoje dzieci do robienia wszystkiego, co w ich mocy, i pomagała im unikać próżności. Królowa Wiktoria namawiała córkę, by zachęcała, a nie karciła Charlotte, nie oczekując, że mała księżniczka podzieli smaki Wicca sama. [15] Biograf Gerrold Packard uważa za prawdopodobne, że „ładna, ale nerwowa i posępna dziewczyna od najmłodszych lat czuła się rozczarowana [swoją matką], co zwiększyło przepaść między nimi” [19] .

Z czasem relacje między trójką najstarszych i trójką najmłodszych dzieci w rodzinie uległy pogorszeniu ze względu na postawę matki [20] [21] . Śmierć młodszych braci Charlotte, Zygmunta i Waldemara , odpowiednio w latach 1866 i 1879, zniszczyła księżniczkę Wiktorię. Historyk John Rel [pl] twierdzi, że trójka starszych dzieci Vicky „nigdy nie byłaby w stanie dostosować się do wyidealizowanej pamięci o dwóch zmarłych książętach” [22] . Surowe wychowanie Vikki, w którym wychowywały się jej starsze dzieci Wilhelm , Charlotte i Heinrich , uniknęły młodszej Victorii , Zofii i Małgorzaty [21] [23] . Z kolei starsze dzieci, czując się sfrustrowane przez matkę, były oburzone pobłażliwością Vicky dla ich młodszych sióstr. Jednak historyk John Van der Kista [en] uważa, że ​​Vicki należała do Charlotte z takim samym poziomem aprobaty jak do młodszych dzieci, a relacje między matką a córką „mogły być szczęśliwsze” [21] .

Charlotte była ulubieńcem swojego dziadka [14] , którego często widywała [24] . Król Wilhelm i jego żona Augusta rozpieszczali wnuczkę i zachęcali do buntów przeciwko rodzicom, a sama księżniczka często stanęła po stronie pary królewskiej w sporach z Wicca i Fryderykiem [25] . Bunt Charlotty przeciwko rodzicom poparł także kanclerz Niemiec Otto von Bismarck , który miał spory polityczne z liberalnym następcą tronu i księżną tronową[1] . Najbliższy związek księżnej był ze starszym bratem, choć po ślubie Wilhelma w 1881 roku odpłynęli oni z Augustą Wiktorią ze Szlezwiku-Holsztynu-Sonderburga-Augustinburga , którą Charlotte określiła jako „prostą, powolną i nieśmiałą” księżniczkę [26] . W wyniku takiego stosunku do żony, relacja Charlotty z ukochanym bratem stała się bardzo trudna [27] .

Małżeństwo

Kiedy Charlotte miała czternaście lat, wyglądała i zachowywała się, jakby była znacznie młodsza: jej matka napisała, że ​​księżniczka „we wszystkim – w zdrowiu, wyglądzie i umyśle – była jak dziesięcioletnie dziecko!” Zewnętrznie dziewczyna była niezręczna: miała krótkie nogi, co w połączeniu z długą talią i ramionami sprawiało, że była wysoka, gdy siedziała, ale niska, gdy stała; poza tym Charlotte miała dość prostą twarz [28] . Przez większość swojego dorosłego życia cierpiała na poważne problemy zdrowotne; tym problemom towarzyszył niemal ciągły stan podniecenia psychicznego i dzikiego podniecenia, które dezorientowały jej lekarzy [26] . Wśród wielu problemów zdrowotnych księżnej znalazły się reumatyzm , bóle stawów, bóle głowy i bezsenność [29] .

Gdy Charlotte podrosła, zaczęła flirtować z prawie wszystkimi mężczyznami na dworze, szerzyć złe plotki i sprawiać kłopoty innym członkom rodziny; Księżniczka Wiktoria zauważyła już to wszystko u swojej córki, ale miała nadzieję, że księżniczka z tego wyrośnie [30] . Vicky opisała swoją córkę jako „przyjemnego kociaka [który] potrafi głęboko kochać, kiedy chce” [16] . Księżniczka uważała, że ​​„wygląd” Charlotte kryje „niebezpieczne cechy” [31] [16] .

Charlotte ze swoim przyszłym mężem Bernhardem III Sachsen-Meiningen , 1877

W kwietniu 1877 roku szesnastoletnia Charlotte zaręczyła się ze swoim drugim kuzynem Bernhardem , spadkobiercą niemieckiego księstwa Saxe-Meiningen [32] . Według historii opisanej przez biografkę księżnej księżnej Wiktorii, Hannah Pakulę, księżniczka zakochała się w księciu podczas wspólnej podróży samochodem: jej starszy brat Wilhelm, który prowadził, dodał prędkości, co przeraziło dziewczynę, która przylgnęła do niego. Ręka Bernharda w poszukiwaniu wsparcia. Pakula dodaje, że ta nagła, ale chwilowa pasja była prawdopodobnie zgodna z „płynną” naturą Charlotte. [33] Van der Kieste uważa, że ​​decyzja księżniczki o poślubieniu Bernharda była również związana z chęcią uniezależnienia się od rodziców – zwłaszcza od krytykującej matki [31] .

Książę Bernhard, oficer armii, który służył w pułku poczdamskim [33] i weteran niedawnej wojny francusko-pruskiej , był o dziewięć lat starszy od Charlotte. Mimo że był uważany za słabą wolę [31] , miał wiele zainteresowań intelektualnych, w szczególności lubił archeologię. Charlotte nie podzielała tych zainteresowań [33] , ale księżna Wiktoria miała nadzieję, że czas, podobnie jak małżeństwo, może zmienić jej córkę – tak bardzo, że „przynajmniej jej złe cechy nie mogą zaszkodzić” [16] . Zaręczyny trwały prawie rok; w tym czasie Vicky przygotowywała dla córki posag [34] . Ślub odbył się w Berlinie 18 lutego 1878 r.; tego samego dnia odbył się ślub krewnej Charlotte Elżbiety Anny z Prus i Fryderyka Augusta z Oldenburga [35] . W weselu wzięli udział wujkowie księżnej Edward, książę Walii i Artur, książę Connaught , a także belgijska para królewska – Leopold II i Maria Henrietta z Austrii [36] [37] .

Nowożeńcy zamieszkali w pobliżu Nowego Pałacu w niewielkiej willi, w której wcześniej mieszkała August von Harrach , morganatyczna żona króla Fryderyka Wilhelma III [38] . Kupili też willę w Cannes ; Ta decyzja rozgniewała księcia Wilhelma, który uważał Francję za wrogi kraj. Charlotte uwielbiała spędzać większość zimy we Francji, mając nadzieję, że jej ciepły klimat ułatwi jej życie i poprawi zdrowie [39] [40] .

Narodziny córki

Królowa Wiktoria , Księżniczka Wiktoria , Charlotte i Teodora , c . 1884

W drugim roku małżeństwa, 12 maja 1879, Charlotte urodziła córkę o imieniu Theodora . Nowonarodzona księżniczka została pierwszą wnuczką następcy tronu i księżnej koronnej, a także pierwszą prawnuczką królowej Wiktorii [41]. Charlotte nienawidziła ograniczeń nałożonych na nią w czasie ciąży i zdecydowała, że ​​Teodora będzie jej jedynym dzieckiem – ku rozczarowaniu jej matki. Po urodzeniu Teodory jej matka poświęcała czas na rozrywkę w Berlinie [42] [43] i jeździła w dalekie podróże. Podczas tych podróży Charlotte zostawiła córkę pod opieką księżnej Wiktorii, którą uważała za bardziej odpowiedzialną matkę [44]. Феодора часто посещала Фридрихсхоф — поместье, принадлежавшее кронпринцессе [45] ; в один из таких визитов Виктория заметила, что Феодора «действительно хороший маленький ребёнок, и ею гораздо легче управлять, чем её матерью» [46] .

Среди королевских семей той эпохи было необычно наличие только одного ребёнка, и Феодора, вероятно, переживала очень одинокое детство [45] . Как и её мать, девочка страдала от болезней и различных физических заболеваний, а также от сильных мигреней [47] . Феодоре также не хватало дисциплины в учёбе, в чём кронпринцесса Виктория обвиняла отсутствие родительского руководства, поскольку Шарлотта и Бернгард фактически отсутствовали в жизни дочери. Викки так прокомментировала это: «…атмосфера в доме не самая лучшая для ребёнка её возраста… С Шарлоттой в качестве примера, что ещё можно ожидать… Её родители редко бывали дома или [были] вместе… Она вряд ли знает, что такое домашняя жизнь!» [46]

Зрелые годы

Шарлотта в 1883 году

Император Вильгельм I предоставил Шарлотте и её супругу виллу близ Тиргартена в Берлине и перевёл Бернгарда в городской полк. Шарлотта проводила бо́льшую часть своего времени в общении с другими дамами, катаясь с ними на коньках, сплетничая и устраивая и посещая званые ужины. По признанию её окружения, принцесса имела хорошее чувство стиля, а всю свою одежду она заказывала в Париже. Она также курила и пила, и многим нравилось посещать вечеринки, которые принцесса устраивала. Очень быстро в обществе Шарлотта заработала репутацию сплетницы, и многие считали её язвительной; кроме того, она была известна тем, что сходилась с кем-то, входила в их доверие, после чего распространяла их секреты [48] .

Отец Шарлотты взошёл на германский императорский трон под именем Фридриха III в марте 1888 года [49] , но уже в июне он умер от рака гортани . В период последнего этапа болезни Фридриха принцесса оставалась с ним, как и большинство её братьев и сестёр [50] . После смерти императора на трон взошёл любимый брат Шарлотты Вильгельм ; возросло и влияние принцессы при дворе, где она окружила себя сумасбродной группой дворян, дипломатов и молодых чиновников [51] . В то время как Шарлотта постепенно примирилась с матерью во время болезни отца, после восшествия на престол Вильгельма между ними снова произошёл раскол: принесса встала на сторону Вильгельма, который не желал ехать в Великобританию и посещать Золотой юбилей королевы Виктории [en] ; отправка кронпринца на торжества планировалась, когда Фридрих III был ещё жив, но уже тяжело болел, тогда же Вильгельм впервые высказал своё недовольство предстоящей поездкой [52] . После восшествия Вильгельма на престол Шарлотта и Бернгард неизменно вставали на сторону нового императора, в то время как вдовствующую императрицу поддерживали младшие дочери. В одном из писем этого периода Викки охарактеризовала свою старшую дочь как «самую странную» и «едва ли в чём-то схожую со мной», а её супруга описывала как человека «дерзкого и грубого» [53] .

Скандал вокруг анонимных писем

Шарлотта в 1890-х годах

В начале 1891 года берлинское общество потряс скандал , разразившийся из-за серии анонимных писем, распространённых среди видных членов двора, включая и императорскую чету [54] . Письма были написаны одним и тем же почерком и содержали непристойные сплетни, обвинения и интриги, касавшиеся самых влиятельных придворных. Некоторые письма включали также порнографические изображения, наложенные на фотографии членов императорской семьи [55] . За четыре года было написано несколько сотен писем [54] . Император Вильгельм приказал провести расследование, однако автор или авторы писем найдены не были. Некоторые современники считали, что Шарлотта, известная своим острым языком и любовью к сплетням, могла быть причастна к происходящему [55] [56] . Историки, однако, предполагали, что авторами писем были брат императрицы Августы Виктории Эрнст Гюнтер и его любовница, не ладившие с императрицей [57] . Ясно было только одно: автор писем хорошо знал многих лиц в королевской семье, что, вероятно, делает его или её членом семьи или приближённым к ней придворным [55] .

Во время скандала Шарлотта потеряла свой дневник, который содержал как семейные тайны, так и критические мысли о различных членах семьи; дневник был в конечном итоге передан Вильгельму, который так и не смог простить некогда любимую сестру за его содержание. В наказание Бернгард был переведён в полк в тихом городке Бреслау , что означало отлучение принцессы и её мужа от императорского двора. Будучи лицом, выплачивающим Шарлотте пенсион, Вильгельм также ограничил сестру и её мужа в возможности выезжать за пределы страны, если они не были готовы ехать без королевских почестей [58] . В 1896 году императрица Августа Виктория обвинила принцессу в романтической связи с придворным Карлом Августом фон Дирсбургом. Шарлотта яростно отвергла все обвинения, в чём её поддержал супруг, который стал критиковать Гогенцоллернов за попытку удержать принцессу под контролем семьи. Бернгард решил уйти из армии и уехать с женой в Майнинген, однако конфликт из-за предполагаемой любовной связи Шарлотты решился сам собой, когда фон Дирсбург вернулся ко двору со своей женой [59] . Тем не менее, скандал с письмами и возможное участие в нём принцессы серьёзно подорвали репутацию императорской семьи [56] .

Отношения с дочерью

Чем старше становилась Феодора, тем чаще возникал вопрос о будущем браке юной принцессы. Изгнанный князь Пётр Карагеоргиевич , который был старше неё на тридцать шесть лет, предлагал себя в качестве жениха, хотя сделано это было, вероятно, в расчёте получить поддержку Пруссии при наследовании сербского престола . Неизвестно, что думала сама принцесса об этом союзе, однако её мать заявила, «что для такого трона Феодора слишком хороша». На роль будущего мужа принцессы также рассматривался Альфред, наследный принц Саксен-Кобург-Готский , — кузен Шарлотты и единственный сын герцогини Эдинбургской , которая была дружна с матерью Феодоры [60] .

Феодора, дочь Шарлотты, ок. 1900

В конечном итоге в конце 1897 года Феодора обручилась с принцем Генрихом XXX Рейсс-Кёстрицким, о чём было объявлено в начале октября того года [61] ; они поженились 24 сентября 1898 года во время лютеранской церемонии в Бреслау. Не особенно богатый и титулованный Генрих служил капитаном 92-го брауншвейгского пехотного полка [en] . Вдовствующая императрица Виктория была удивлена таким выбором жениха, в частности из-за его положения, но отметила, что невеста, по крайней мере, казалась счастливой. Пятнадцатилетняя разница в возрасте между новобрачными не смущала вдовствующую императрицу, и она писала: «Я очень рада, что он старше неё, и если он мудр, и надёжен, и непоколебим, он может сделать для неё много хорошего, и всё может получиться неплохо, но у неё был странный пример её матери, и сама она странное маленькое существо» [62] . Феодора была без ума от своего жениха и, скорее всего, искала способ избавиться от сомнительной жизни с родителями [63] .

Благодаря службе супруга, получавшего назначения в разные города, Феодора много путешествовала по Германии [64] . Однако замужество принцессы так и не улучшило её отношений с матерью: после визита пары в 1899 году Шарлотта написала, что Феодора «непонятная» и «замыкается, когда я пытаюсь повлиять на неё относительно её личности и здоровья» [65] . Шарлотта также не любила своего зятя и часто критиковала его внешность и неспособность контролировать своевольную жену. В отличие от своей матери, Феодора хотела иметь детей; неспособность забеременеть расстраивала её саму, но радовала её мать, у которой не было никакого желания иметь внуков [66] .

Ван дер Кисте пишет, что Шарлотта и Феодора были схожи характерами: «…обе были волевыми личностями, которые любили сплетни и были готовы поверить в худшее друг в друге» [67] . В 1900 году Феодора посетила Виндзорский замок и в последний раз встретилась со своей прабабкой королевой Викторией , которая скончалась в следующем году. Генрих присутствовал на похоронах королевы в одиночестве, поскольку пошатнувшееся здоровье супруги не позволило ей покинуть дом [68] . Феодора винила малярию в своём состоянии; Шарлотта же объявила членам семьи, что Генрих наградил жену венерическим заболеванием, что принцесса яростно отрицала. Шарлотта потребовала дочь сдать анализы её личному врачу, и когда она отказалась, убедила себя, что была права. В ответ Феодора отказалась посещать родительский дом и жаловалась членам семьи на «немыслимые» действия матери [69] .

Многие годы члены семьи пытались помирить мать и дочь, однако все их действия были безуспешны. Шарлотта не писала дочери почти десять лет и возобновила переписку лишь тогда, когда Феодора перенесла опасную операцию, которая должна была помочь ей зачать. И хотя принцесса выразила возмущение тем, что такая операция была одобрена, она в итоге навестила дочь в санатории по просьбе самой Феодоры [70] .

Герцогиня Саксен-Мейнингенская

Шарлотта в 1917 году

В июне 1911 года Шарлотта присутствовала на коронации своего кузена Георга V в Лондоне, однако насладиться празднованиями ей не удалось: летняя жара заставила принцессу бо́льшую часть времени провести в постели с опухшим лицом и болью в конечностях [40] . 25 июня 1914 года скончался свёкор Шарлотты, и её супруг унаследовал герцогство Саксен-Мейнинген. 28 июля разразилась Первая мировая война; Бернгард ушёл на фронт, в то время как его жена номинально осталась во главе герцогства. Во время войны Шарлотта всё чаще стала испытывала различные проблемы со здоровьем, включая хронические боли, отёки ног и проблемы с почками [71] . Боли становились всё сильнее, и принцесса стала принимать опиум в качестве единственного эффективного лечения [64] .

Окончание войны в 1918 году привело к политической гибели Германской империи , а также всех её многочисленных герцогств; следовательно, Бернгард был вынужден отречься от своей власти над престолом Саксен-Майнингена. В следующем году Шарлотта отправилась в Баден-Баден , где собиралась заняться лечением проблем с сердцем; там у неё случился сердечный приступ , в результате которого принцесса скончалась 1 октября 1919 года в возрасте 59 лет. Бернгард пережил жену на девять лет и был похоронен рядом с ней в парке замка Альтенштайн в Бад-Либенштайне , Тюрингия [72] .

Медицинский анализ

Портрет Шарлотты кисти Филипа де Ласло , 1899

Большинство историков сходятся во мнении, что как Шарлотта, так и её дочь Феодора страдали порфирией — генетическим заболеванием, которое, как полагают, затронуло некоторых членов Британской королевской семьи, прежде всего короля Георга III [26] [73] . В книге Purple Secret: Genes, 'Madness', and the Royal Houses of Europe историк Джон Рель и генетики Мартин Уоррен и Дэвид Хант называют Шарлотту «занима[ющей] ключевое положение [в] поиске порфирийной мутации у потомков Ганноверов » [74] .

В качестве доказательств Рель приводит письма между Шарлоттой и её врачом, а также письма между ней и её родителями — переписку, длившуюся 25 лет; он обнаружил, что даже будучи маленькой девочкой, принцесса страдала гиперактивностью и расстройством желудка [75] . Став молодой женщиной, Шарлотта тяжело болела тем, что её мать называла «отравлением малярией и анемией », а затем « невралгией , обмороками и тошнотой»; все эти симптомы были описаны Релем как «список симптомов порфирии из учебника, и это за несколько десятилетий до того, как расстройство было клинически идентифицировано» [76] . Рель также отмечает дополнительные признаки болезни, описанные в письмах между Шарлоттой и её врачом Эрнстом Швенингером , который следил за её здоровьем более двух десятилетий начиная с начала 1890-х годов [74] ; в них принцесса по-разному жалуется на «зубную боль, боль в спине, бессонницу, головокружение, тошноту, запор, мучительные блуждающие боли в животе, отёк кожи и зуд, частичный паралич ног и тёмно-красную или оранжевую мочу» — последний признак Рель называет «решающим диагностическим симптомом» [76] .

В 1990-х годах команда под руководством Реля эксгумировала тела Шарлотты и Феодоры и взяла биологические образцы каждой принцессы для тестирования. Как у матери, так и у дочери исследователи обнаружили доказательства мутации, связанной с порфирией; хотя исследователи отмечают, что не могут быть «полностью уверены», что эта мутация была вызвана генетическим заболеванием [77] , они считают, что это «бесспорно» на основании исторических и биологических доказательств. Исследователи также добавляют, что многие из тех же симптомов были обнаружены у матери Шарлотты Виктории , а также у других членов семьи, включая и саму королеву Викторию . Рель, Уоррен и Хант сделали вывод: «…ибо что ещё могло вызвать их страшные приступы хромоты и боли в животе и кожные высыпания — а в случае Шарлотты тёмно-красную мочу?» [78]

Генеалогия

Примечания

  1. 1 2 Ramm, 2004 .
  2. Pakula, 1997 , p. 138.
  3. Van der Kiste, 2015 , p. 33.
  4. Van der Kiste, 1999 , p. 9.
  5. Pakula, 1997 , pp. 94—101.
  6. Van der Kiste, 1999 , p. 12.
  7. Van der Kiste, 2015 , p. 47.
  8. Hibbert, 2001 , p. 261.
  9. Pakula, 1997 , pp. 153—159.
  10. Pakula, 1997 , p. 323.
  11. Pakula, 1997 , pp. 321—324.
  12. Gelardi, 2005 , pp. 9—11.
  13. 1 2 Röhl, 1998 , p. 106.
  14. 1 2 3 4 5 Pakula, 1997 , p. 335.
  15. 1 2 Van der Kiste, 2015 , p. 87.
  16. 1 2 3 4 Röhl, 1998 , p. 107.
  17. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , pp. 183—184.
  18. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , p. 183.
  19. 1 2 Packard, 1999 , p. 135.
  20. Röhl, 1998 , p. 101.
  21. 1 2 3 Van der Kiste, 2015 , p. 60.
  22. Röhl, 2014 , p. 13.
  23. MacDonogh, 2003 , p. 36.
  24. King, 2007 , p. 50.
  25. Packard, 1999 , p. 173.
  26. 1 2 3 Vovk, 2012 , p. 41.
  27. Van der Kiste, 2015 , p. 65.
  28. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , p. 184.
  29. Van der Kiste, 2015 , p. 601.
  30. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , p. 185.
  31. 1 2 3 Van der Kiste, 2015 , p. 126.
  32. Van der Kiste, 2015 , p. 113.
  33. 1 2 3 Pakula, 1997 , p. 371.
  34. Van der Kiste, 2015 , p. 138.
  35. Van der Kiste, 2015 , p. 141.
  36. Van der Kiste, 2015 , pp. 141—154.
  37. MacDonogh, 2003 , p. 60.
  38. Van der Kiste, 2015 , p. 180.
  39. Van der Kiste, 2015 , p. 559.
  40. 1 2 Rushton, 2008 , p. 117.
  41. Van der Kiste, 2015 , p. 192.
  42. Van der Kiste, 2015 , p. 207.
  43. Pakula, 1997 , p. 374.
  44. Packard, 1999 , p. 292.
  45. 1 2 Van der Kiste, 2015 , p. 458.
  46. 1 2 Pakula, 1997 , p. 561.
  47. Van der Kiste, 2015 , pp. 601—614.
  48. Van der Kiste, 2015 , pp. 207—220.
  49. Pakula, 1997 , pp. 461—462.
  50. Packard, 1999 , p. 258.
  51. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , p. 187.
  52. Van der Kiste, 2015 , p. 259.
  53. Röhl, 2004 , p. 663.
  54. 1 2 Röhl, 2004 , p. 664.
  55. 1 2 3 Van der Kiste, 1999 , p. 91.
  56. 1 2 Röhl, 2004 , p. 676.
  57. Röhl, 2004 , pp. 672—673.
  58. Van der Kiste, 2015 , pp. 259—404.
  59. Röhl, 2004 , p. 638.
  60. Van der Kiste, 2015 , p. 497.
  61. Van der Kiste, 2015 , p. 501.
  62. Van der Kiste, 2015 , pp. 499—513.
  63. Van der Kiste, 2015 , p. 510.
  64. 1 2 Rushton, 2008 , p. 118.
  65. Van der Kiste, 2015 , p. 585.
  66. Van der Kiste, 2015 , pp. 571, 654.
  67. Van der Kiste, 2015 , p. 654.
  68. Van der Kiste, 2015 , p. 669.
  69. Van der Kiste, 2015 , pp. 689—699.
  70. Van der Kiste, 2015 , pp. 654—669, 699—740.
  71. Van der Kiste, 2015 , pp. 785—838.
  72. Van der Kiste, 2015 , pp. 851—864.
  73. Röhl, 2014 , p. 9.
  74. 1 2 Röhl, Hunt, Warren, 1998 , p. 182.
  75. Röhl, 1998 , pp. 105—108.
  76. 1 2 Röhl, 1998 , p. 109.
  77. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , pp. 259—269.
  78. Röhl, Hunt, Warren, 1998 , p. 310.

Литература

Литература по теме

Ссылки