Księżyc-3

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Księżyc-3
Automatyczna stacja międzyplanetarna „Luna-3” (E-2A)
Luna-3 (Muzeum Pamięci Astronautyki) .JPG
Klient ZSRR
Producent OKB-1
Operator ZSRR
Zadania przelot obok i fotografowanie drugiej strony księżyca
Zakres Ziemia, Księżyc
Satelita Na Ziemi
Wyrzutnia Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Bajkonur
Rakieta wspomagająca 8K72 L1-8
Początek 4 października 1959
Czas lotu około 207 dni
Liczba tur około 14
Deorbitacja 20 kwietnia 1960
Identyfikator NSSDC 1959-008A
SCN 00021
Specyfikacje
Waga 278,5 kg
Elementy orbitalne
Półoś wielka 256.620,5 km
Ekscentryczność 0,8379
Nastrój 76,8 °
Okres obiegu 15 dni
Apocentrum 460 725 km
Perycentrum 40 638 km
Logo Wikimedia Commons Pliki multimedialne w Wikimedia Commons

Luna-3 to radziecka automatyczna stacja międzyplanetarna do badania Księżyca i przestrzeni kosmicznej . Podczas lotu po raz pierwszy uzyskano obrazy odległej strony księżyca . Również podczas lotu po raz pierwszy na świecie przeprowadzono w praktyce asystę grawitacyjną .

Lot

Sonda została wystrzelona 4 października 1959 roku przez rakietę Vostok-L i po raz pierwszy na świecie sfotografowała niewidoczną z Ziemi stronę Księżyca . Również podczas lotu po raz pierwszy na świecie przeprowadzono w praktyce asystę grawitacyjną . W ówczesnej sowieckiej prasie masowej ten AMS był nazywany „trzecią radziecką rakietą kosmiczną” [1] .

Masa końcowa ostatniego etapu wyrzutni z "Luną-3" wynosiła 1553 kg (masa sprzętu naukowo-pomiarowego ze źródłami zasilania wynosiła 435 kg). Waga statku kosmicznego Luna-3: 278,5 kg. Statek kosmiczny posiadał następujące systemy: radiotechnikę, telemetrię, orientację fototelemetryczną (względem Słońca i Księżyca), zasilanie (baterie słoneczne), kontrolę temperatury oraz kompleks aparatury naukowej, w tym laboratorium fotograficzne. System orientacji statku kosmicznego Czajka został opracowany i zbudowany przez zespół kierowany przez Borisa Rauschenbacha , który jako pierwszy na świecie rozwiązał problem sterowania statkiem kosmicznym w przestrzeni kosmicznej.

Asysta trajektorii i grawitacji Luna-3

Po uruchomieniu z kosmodromu Cosmodrome , Luna-3 kosmicznych wprowadzony bardzo wydłużone eliptyczny orbitę sztucznego satelitarnych o kącie nachylenia 75 °, a czas orbitalnej 22,300 minut i krążył po stronie przeciwnej księżyca w kierunku od południa na północ, przechodząc w odległości 6200 km od jej powierzchni. Pod wpływem grawitacji Księżyca zmieniła się orbita aparatu; ponadto, gdy Księżyc nadal poruszał się po swojej orbicie, zmieniała się również płaszczyzna orbity statku kosmicznego. Zmianę orbity obliczono tak, aby statek kosmiczny po powrocie na Ziemię ponownie przeleciał nad półkulą północną, gdzie znajdowały się radzieckie stacje obserwacyjne [2] . Trajektorię lotu obliczono pod kierunkiem M.V. Keldysha z Instytutu Matematycznego. VA Stekov [3] .

Fotografowanie Księżyca

Podczas przelotu Księżyca statek kosmiczny był zorientowany rufą do Słońca i ustabilizowany przez system „Czajka”, który obejmował czujniki światła słonecznego i księżycowego, żyroskopowe czujniki obrotu kątowego, kalkulator, mikrosilniki orientacyjne wykorzystujące sprężony azot jako czynnik roboczy. AMS "Luna-3" był pierwszym na świecie aparatem zdolnym do utrzymania orientacji w przestrzeni przez wymagany czas [4] : 24 . 7 października 1959 roku podczas 40-minutowej sesji zdjęciowej, na początku której stacja znajdowała się w odległości 66800 km nad punktem o współrzędnych selenograficznych 17° 00′n . NS. 117 ° 00 ′ wschód d. / 17 000 ° c. NS. 117 000 ° E d. / 17.000; 117.000 ( Luna 3 ) G [4] : 26 , z dwoma obiektywami - o ogniskowych 200 mm i 500 mm [4] : 24 , uchwycono prawie połowę powierzchni Księżyca (jedna trzecia - w strefie brzegowej, dwie trzecie - na odwrocie niewidoczna strona Land). Obrazy – po wywołaniu filmu na pokładzie – zostały przesłane na Ziemię za pomocą systemu fototelewizyjnego . Aparat fototelewizyjny „ Jenisej ” został opracowany przez Leningradzki Instytut Badawczy Telewizji (sama kamera AFA-E1 została opracowana przez Krasnogorskie Zakłady Mechaniczne ) [5] . Z inicjatywy PF Braslavets, w tej tajemnicy przed władzami, zastosowano specjalną folię, odporną na promieniowanie i zmiany temperatury, pozyskaną z amerykańskich sond rozpoznawczychProject Genetrix ( WS-119L) , regularnie zestrzeliwanych nad terytorium ZSRR [6] . Przemysł sowiecki w tym czasie nie wydał takiego filmu (z powodów ideologicznych informacje te nie były reklamowane). Transmisja obrazu realizowana była metodą analogową za pomocą kamery z belką ruchomą. Od strony naziemnej odbiór odbywał się na kilka sposobów: filmując na kliszy kamerą z bieżnią , fotografując z ekranu sciatronowego , nagrywając na taśmę magnetyczną i bezpośrednio wyprowadzając obraz na papier termochemiczny. Nagrania na taśmie magnetycznej nie dały się odtworzyć, obrazy na papierze termicznym i skiatronach pozwoliły jedynie ocenić przebieg obrazu. Jedyną udaną metodą rejestracji okazało się użycie kamery z belką podróżną. Podczas lotu na Księżyc i odbierania sygnałów jakość sygnału była słaba, a poziom hałasu wysoki. W sesji komunikacyjnej, gdy stacja zbliżyła się do Ziemi i udało się powtórzyć odbiór z wysokim stosunkiem sygnału do szumu , nie uzyskano obrazów. Jednak 18 października sygnał wzrósł i udało się odebrać 17 obrazów, choć z zakłóceniami, ale z widocznymi detalami reliefu, a 22 października łączność ze stacją została przerwana [7] . W wyniku rozszyfrowania wyróżniono 499 detali reliefowych, z których 100 znajdowało się w części Księżyca widocznej z Ziemi do kalibracji [4] : 30 . Odległość AMS „Luna-3” od Ziemi w jej apogeum wynosiła ok. 480 tys. km, w perygeum – ok. 40 tys. km (47500 km od środka Ziemi) [4] : 23,24 . Po wykonaniu 11 obrotów wokół Ziemi urządzenie weszło w ziemską atmosferę i przestało istnieć [4] : 24 . Lepsze obrazy uzyskała po kilku latach sonda " Zonda-3 ", generalnie filmowanie "Luna-3" i "Zonda-3" pokryło 95% powierzchni Księżyca [4] : 35 .

wyniki

Chociaż Keldysh był niezadowolony z jakości zdjęć, uzyskane obrazy dały Związkowi Radzieckiemu pierwszeństwo w nazywaniu obiektów na powierzchni Księżyca: kraterów Ciołkowskiego , Giordano Bruno , Mendelejewa , Skłodowskiej-Curie i innych, a także Księżycowego Morza Na mapie pojawiły się Dreams and the Sea of ​​Moscow [8] . Po raz kolejny zademonstrowano prymat ZSRR w wyścigu kosmicznym [9] .

Kiedy SP Korolowowi przyniesiono zdjęcie Księżyca, napisał na odwrocie: „Drogi AB Siewiernyj, pierwsze zdjęcie odległej strony Księżyca, które nie miało wyjść. Korolow. 7 października 1959” [10] .

Duża część ludności ZSRR po raz pierwszy zobaczyła odwrotną stronę księżyca 27 października 1959 r. [11] . W tym dniu duży obraz odwrotnej strony Księżyca uzyskany AMC "Luna-3", pojawił się na pierwszej stronie ogólnopolskiej gazety " Prawda " w pokoju opublikowano również opatrzoną adnotacjami wersję obrazu z wybranymi częściami powierzchni księżyca i artykuł o większości AMC z jej zdjęciem.

W 1957 roku słynny francuski winiarz Henri Maire założył się z konsulem sowieckim o tysiąc butelek szampana, że sowieccy satelity nie będą w stanie „zobaczyć” ciemnej strony księżyca. Kiedy w gazetach na całym świecie ukazały się zdjęcia odległej strony Księżyca, Henri Maire przyznał się do porażki i wysłał tysiąc butelek szampana do Akademii Nauk ZSRR [12] [13] . Jak wspomina B. Ye Chertok w książce „Rakiety i ludzie. Fili-Podlipki-Tyuratam”, SP Korolev opowiedział im o tym szampanie, dodając, że każdy powinien dostać dwie butelki [14] .

Notatki (edytuj)

  1. Niezrównany wyczyn naukowy. Materiały gazety „Prawda” o trzech radzieckich rakietach kosmicznych. - M .: Państwowe Wydawnictwo Literatury Fizycznej i Matematycznej , 1959. - 204 s.
  2. Encyklopedia dla dzieci . - T. 2 „Świat ciał niebieskich”.
  3. T.M. Eneev, E.L. Akim. Akademik M.V. Keldysz. Mechanika lotów kosmicznych . - Instytut Matematyki Stosowanej. M.V. Keldysz.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Szewczenko W.W 25 lat studiowania odległej strony Księżyca // Badania historyczne i astronomiczne / Redaktor wykonawczy L. E. Maistrov. - M .: Nauka , 1984. - Zeszyt. XVII . - S. 15-44 .
  5. Władimir Szpacziński. Byliśmy pierwsi! . gazeta „Krasnogórskie Wiesti” (21 listopada 1999). Data leczenia: 24.08.2014.
  6. Bratslavets
  7. Marov M. Ya , Hantress W. T. Radzieckie roboty w Układzie Słonecznym. Technologie i odkrycia . - M .: Fizmatlit , 2013 .-- P. 116 .-- ISBN 978-5-9221-1427-1 .
  8. Zh.F. Rodionowa. Mapy Księżyca
  9. Borys Chertok . Rakiety i ludzie. Część II .
  10. Jarosław Gołowanow. Korolev: fakty i mity. - M .: Nauka , 1994 .- - 769 s. - ISBN 5-02-000822-2 .
  11. O ruchu trzeciej radzieckiej rakiety kosmicznej // sowiecka kultura. - 1959 .-- 27 października. - S. 1.
  12. Władysław Szewczenko, Zhanna Rodionova, Gregory Michael. Kartografia Księżycowa i Planetarna w Rosji . - Springer, 2016. - str. 12. - ISBN 978-3-319-21038-4 . - doi : 10.1007 / 978-3-319-21039-1 .
  13. Księżyc i szampan (rosyjski) // Nauka i życie . - 2019r. - nr 1 . - S. 107 .
  14. Chertok B. E. Rozdział 6. Na Marsa i Wenus // Rakiety i ludzie. Fili - Podlipki - Tyuratam. - wyd. 2 - M .: Inżynieria mechaniczna, 1999. - S. 304. - ISBN 5-217-02935-8 .

Literatura

Spinki do mankietów