Ta strona znajduje się na listach ulubionych i portalach

Automatyczna uniwersalna stacja orbitalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Satelita Oreol- 3 zbudowany na platformie AUOS-Z

Automatyczna Uniwersalna Stacja Orbitalna ( AUOS ) to kosmiczna platforma do budowy satelitów badawczych, opracowana w Dniepropietrowskim Biurze Projektowym-586 (później Biurze Projektowym Jużnoje ). Statki kosmiczne oparte na platformie AUOS zostały zbudowane w Yuzhny Machine-Building Plant . Platforma istniała w dwóch modyfikacjach:

  • AUOS-Z (zorientowana na ziemię automatyczna uniwersalna stacja orbitalna) [⇨] ; W latach 1976-1991 na tej platformie zbudowano i wystrzelono 11 statków kosmicznych.
  • AUOS-SM (Automatyczna uniwersalna stacja orbitalna z orientacją na Słońce) [⇨] ; na tej platformie zbudowano i uruchomiono 2 urządzenia w latach 1994 i 2001.

Zostanie uruchomiony wszystkich pojazdów kosmicznych w oparciu o AUOS-3 i AUOS-SM przeprowadzono z Cosmodrome Plesetsk pojazdów nośnych Kosmos-3M (11K65M) i cyklonowego 3 (11K68) [1] .

Cechy konstrukcyjne

Satelity serii AUOS zachowały wiele pomysłów i koncepcji przedstawionych w poprzedniej generacji pojazdów stworzonych w OKB-586 na platformie DS-U . Funkcjonalność nowej platformy, w porównaniu z DS-U, znacznie wzrosła. Wzrosła waga zainstalowanej aparatury naukowej (do 400-600 kg) oraz średnia dzienna zużywana przez nią moc. Zwiększono dokładność orientacji , rozszerzono zakres działań dowodzenia i charakterystykę informacyjną linii radiowych. Zunifikowane łącze radiowe dowodzenia , które jest częścią platformy, zapewniało zarówno kontrolę aparatury i kanałów do odbioru poleceń dla aparatury naukowej, jak i transmisję informacji naukowej w międzynarodowym paśmie częstotliwości w celu zrzucania informacji bezpośrednio do zagranicznych kierowników eksperymentów w ramach Interkosmosu program. W strukturze pokładowego kompleksu naukowego wprowadzono niezmieniony dla wszystkich urządzeń z serii system obsługi technicznej instrumentów naukowych, który zapewniał gromadzenie i przetwarzanie danych naukowych. Udoskonalenia te umożliwiły zwiększenie liczby przyrządów naukowych zainstalowanych na pokładzie statku kosmicznego z kilku jednostek do dwóch lub kilkunastu oraz uświadomienie złożonego charakteru prowadzonych eksperymentów[2] .

Główne cechy platform AEOS[3]
AUOS-3 AUOS-SM
Masa platformy, kg 800 1630
Dołączona masa kompleksu

sprzęt naukowy, kg

do 400 do 600
Moc ładunku, W do 250 do 2000
Przydzielony okres aktywnego istnienia, miesiące 6 12
Wymiary gabarytowe, mm:
Uszczelniona obudowa Ø1000x2600 Ø1600x2500
Platforma robocza

pozycja

Ø4000 (dla paneli słonecznych)

baterie) x23000 (z rozszerzonym stabilizatorem grawitacyjnym)

Ø11480 (przez panele)

bateria słoneczna) x4500

Modyfikacje

AUOS-Z

Rysunek statku kosmicznego na platformie AUOS-Z

Rozwój platformy AUOS-Z z orientacją na Ziemię rozpoczął się w 1973 roku. Platforma AUOS-Z to cylindryczna szczelna obudowa z kulistym dnem, wewnątrz której znajdują się kratownice podpory i aparatury naukowej, a na zewnątrz rozsuwane panele słoneczne , pręty z urządzeniami do podawania anten, anteny radiotechniki kompleksowy system obsługi czujników, wysuwany drążek stabilizatora grawitacyjnego. Sprzęt naukowy , którego skład jest zależny od programu lotu, jest zainstalowany od wewnątrz na sferycznej pokrywie obudowy, na zewnątrz na pokrywie znajdują się miejsca do montażu przyrządów oraz drążki zrzucane z czujnikami naukowymi. W obudowie utrzymywany jest stały reżim termiczny . Osiem nieorientowanych paneli słonecznych o łącznej powierzchni 12,5 m² rozmieszczonych jest w locie pod kątem 30° w stosunku do kadłuba, dobranych jako optymalne dla najgorszych możliwych warunków oświetleniowych. Stabilizacja położenia aparatu względem lokalnego pionu odbywa się za pomocą urządzenia grawitacyjno-tłumiącego na wysuwanym pręcie, a orientacja i stabilizacja wzdłuż kursu - za pomocą dwubiegowego zespołu koła zamachowego z odciążeniem elektromagnetycznym . Masa aparatury naukowej zainstalowanej na platformie AUOS-Z wynosi do 400 kg, moc elektryczna przeznaczona do jej zasilania to 160...230 W[3] . Pojemność pokładowego urządzenia do przechowywania taśm magnetycznych umożliwiła przechowywanie informacji otrzymanych wszystkimi kanałami przez 24 godziny. Urządzenie programu czasowego i dekoder poleceń programu wchodzące w skład wyposażenia służby satelitarnej zapewniały sterowanie lotem i eksperymenty naukowe poza strefą widzialności radiowej naziemnych punktów kontrolnych[4] .

W latach 1973-1991 wyprodukowano i wystrzelono jedenaście statków kosmicznych na platformie AUOS-3, w tym dziewięć w ramach programu współpracy międzynarodowej[2][3] .

Satelity serii AUOS-Z [5]
Nazwa Typ Identyfikator NSSDC Data uruchomienia Przewoźnik Waga (kg Orbita Koniec pracy Program naukowy
" Interkosmos-15 " [6] AUOS-3-T-IK 1976-056A 19-06-1976 Kosmos-3M
(11K65M)
950 487 km × 521 km, 74 ° 26-07-1976
(rozprężanie) [7]
Testy w locie nowej platformy i zunifikowanego systemu telemetrii (ETMS) [1] . Potwierdzono możliwość wykorzystania ETMS do eksperymentów międzynarodowych [8] .
Kosmos-900[9]
("Owalny")
AUOS-3-P-O 1977-023A 30-03-1977 Kosmos-3M
(11K65M)
1056 460 km x 523 km, 83 ° 11-10-1979 Badanie pasów radiacyjnych Ziemi, promieni kosmicznych . Po raz pierwszy odkryto strumienie relatywistycznych elektronów , które powstają w szczelinie między pasami promieniowania [10] . Ujawniono mechanizm oddziaływania magnetosfery i jonosfery , który stał się podstawą współczesnych teorii fizyki magnetosfery i zórz [11] .
Interkosmos-17[12]
("Elipsa")
AUOS-3-R-E-IK 1977-096A 24-09-1977 Kosmos-3M
(11K65M)
1020 468 km × 519 km, 83 ° 16-01-1979 Badanie promieni kosmicznych i strumieni mikrometrycznych w przestrzeni okołoziemskiej . Badanie sytuacji radiacyjnej i eksperymenty dotyczące środków ochrony przeciwradiacyjnej w kosmosie. Precyzyjne pomiary zmian orbit statków kosmicznych [13] [14] .
Interkosmos-18[15]
(„Magnetyczny”, „MAG-IK”)
AUOS-3-M-IK 1978-099A 24-10-1978 Kosmos-3M
(11K65M)
990 407 km × 768 km, 83 ° 18-03-1981 Badanie magnetosfery Ziemi . Po raz pierwszy zastosowano autonomiczny zdejmowany blok instrumentów zainstalowanych na podsatelicie Magion-1 , za pomocą którego przeprowadzono eksperymenty w oderwaniu przestrzennym [16] .
Interkosmos-19[17]
( „Jonosonda”)
AUOS-3-I-IK 1979-020A 27-02-1979 Kosmos-3M
(11K65M)
1020 502 km × 966 km, 74 ° 27-04-1982 Kompleksowe badania jonosfery Ziemi z wykorzystaniem sondowania pulsacyjnego. Konstrukcja profili jonosferycznych na zlecenie Goskomhydromet [18] . Odkryto nowe struktury w jonosferze i odkryto związek między procesami jonosferycznymi a zjawiskami sejsmicznymi [19] .
Interkosmos-20[20] AUOS-3-R-P-IK 1979-096A 01-11-1979 Kosmos-3M
(11K65M)
995 467 km х 523 km, 74 ° 11-12-1980 Eksploracja lądu , oceanu i atmosfery Ziemi. Testowanie eksperymentalnego systemu zbierania danych z boi pomiarowych i przesyłania ich przez centralną stację odbiorczą do odbiorców [21] .
" Interkosmos-21 [20] " AUOS-3-R-P-IK 1981-011A 06-02-1981 Kosmos-3M
(11K65M)
995 475 km х 520 km, 74 ° 02-06-1982 Kontynuacja badań rozpoczętych przez Interkosmos-20 [22] .
Halo-3 [23]
(„ARKAD 3”)
AUOS-3-M-A-IK 1981-094A 21.09.1981 Cyklon-3
(11K68)
1030 380 km × 1920 km, 82,6 ° n / a Rozpoczęcie w ramach sowiecko-francuskiego projektu „ ARKAD ”. Badanie zórz polarnych, oddziaływań magnetosferyczno-jonosferycznych oraz wpływu zjawisk sejsmicznych na procesy zachodzące w jonosferze [24] .
" Kosmos-1809 " [25]
( „Jonosonda”)
AUOS-3-I-E 1986-101A 18-12-1986 Cyklon-3
(11K68)
1030 940 km х 980 km, 81,3 ° 05-21-1993 Analogowy "Interkosmos-19", sondowanie górnej jonosfery, kompleksowe badania jonosfery Ziemi. Podczas lotu przeprowadzono badania wpływu na jonosferę wstrząsów wtórnych trzęsienia ziemi w Spitak , podziemnych wybuchów jądrowych , tajfunów oraz promieniowania ze stanowiska geofizycznego „ Sura[26]
Interkosmos-24[27]
("Aktywny")
AUOS-3-AV-IK 1989-080A 28-09-1989 Cyklon-3
(11K68)
1400 500 km × 2500 km, 82,5° 11-10-1995 Badanie magnetosfery i jonosfery Ziemi, aktywny eksperyment wzbudzania fal VLF w magnetosferze z rejestracją powstających efektów na odczepianym subsatelitarnymMagion-2 ”, badanie wpływu zjawisk sejsmicznych i pogodowych na jonosferę [28] .
Interkosmos-25[29]
(" SZCZYT ")
AUOS-3-AP-IK 1991-086A 18-12-1991 Cyklon-3
(11K68)
1300 440 km х 3080 km, 82,5° n / a Badanie magnetosfery i jonosfery Ziemi, aktywny eksperyment dotyczący wstrzykiwania modulowanych wiązek elektronów i jonów oraz ich wpływu na przestrzeń przyziemną z rejestracją powstających efektów na odłączanym podsatelitę „ Magion-3[30] . Budowa profili radiotomograficznych warstwa po warstwie jonosfery [31] .

Na początku lat 90. przygotowano aparaturę naukową dla czterech kolejnych statków kosmicznych typu AUOS przeznaczonych do zintegrowanych badań jonosfery , wystrzeliwanych na satelitach Interkosmos-19 i Kosmos-1809 . Ze względów finansowych urządzenia te zostały zamówione i nie zostały zbudowane [32] .

AUOS-SM

Obraz statku kosmicznego na platformie AUOS-SM

Platforma AUOS-SM z orientacją na Słońce jest rozwijana od 1987 roku jako modernizacja i rozwój AUOS-Z. System kontroli położenia platformy AUOS-SM wykorzystuje silniki odrzutowe do orientacji pierwotnej oraz koła zamachowe do stabilizacji osi podłużnej pojazdu w kierunku Słońca z dokładnością do 10 minut kątowych [7] . Czas orientacji i stabilizacji w kierunku Słońca po wyjściu z cienia Ziemi nie przekracza pięciu minut. Panele słoneczne o łącznej powierzchni 18 m 2 zapewniają moc przeznaczoną do zasilania ładunku w zakresie 850...2000 watów. Korpus statku kosmicznego na platformie AUOS-SM składa się z dwóch hermetycznie połączonych bloków - samej platformy oraz górnego bloku aparatury naukowej. Średnica cylindrycznego korpusu wzrosła w porównaniu z AUOS-Z do 160 cm Skład wyposażenia platformy jest ujednolicony i pozostaje niezmieniony dla wszystkich typów statków kosmicznych, skład wyposażenia w górnym bloku zależy od lotu program. Na zewnątrz na kadłubie zainstalowane są opuszczane ramy z panelami słonecznymi, przyrządy naukowe i pręty z urządzeniami do podawania anten . Uszczelniona obudowa mieści akumulatory pokładowego systemu zasilania , farmę sprzętu pomocniczego. Kratownice sprzętu naukowego są instalowane wewnątrz i na zewnątrz górnego bloku. W szczelnej obudowie utrzymywany jest stały reżim termiczny[2][3] .

Platforma AUOS CM powstały dwie serie kosmicznego aparatu Coronas (K ompleksnye LUB bitalnye O kolozemnye H ablyudeniya ktivnosti od Słońca) do kompleksowego badania podstawowe słonecznego.

Satelity serii AUOS-SM [5]
Nazwa Typ Identyfikator NSSDC Data uruchomienia Przewoźnik Waga (kg Orbita Koniec pracy Program naukowy
KORONAS-I[33]
("Interkosmos-26")
AUOS-SM-KI 1994-014A 02-03-1994 Cyklon-3
(11K68)
2295 501 km × 541 km, 82,5° 31-12-2000 Badanie procesów fizycznych na powierzchni iw atmosferze Słońca, badanie wnętrza Słońca [34] . Kilka miesięcy po wystrzeleniu, z powodu awarii systemu kontroli położenia, satelita wszedł w lot niezorientowany, w którym działanie większości instrumentów naukowych stało się niemożliwe, ale ograniczony przepływ danych trwał [7] .
" KORONAS-F " [35] AUOS-SM-KF 2001-032A 31.07.2001 r. Cyklon-3
(11K68)
2340 499 km × 540 km, 82,5° 06-12-2005 Badania procesów we wnętrzu Słońca, akumulacji i uwalniania energii w górnej atmosferze Słońca [36]

Planowany trzeci z serii satelita AUOS-SM-F na etapie projektowania został przeniesiony do rosyjskiej FSUE NIIEM [5] , w wyniku czego na platformie Meteor-M zbudowano aparat CORONAS-Foton [37] .

Notatki (edytuj)

  1. 1 2 Stacje badawcze serii AUOS . Kosmodrom Plesieck . Pobrano 8 lutego 2021. Zarchiwizowane 23 stycznia 2020.
  2. 1 2 3 A. V. Degtyarev, 2012 .
  3. 1 2 3 4 „Biuro projektowania rakiet i statków kosmicznych” Jużnoje”, 2001 , Automatyczne uniwersalne stacje orbitalne.
  4. Called by Time, 2009 , część II. Rozdział 3. „Kosmiczne żniwa” (1972-1990).
  5. 1 2 3 Automatyczne uniwersalne stacje orbitalne . KB Jużnoje . Data leczenia: 3 lutego 2021. Zarchiwizowane 4 lutego 2021.
  6. Interkosmos 15 (ang.) ... Skoordynowane archiwum danych kosmicznych NASA . Data leczenia: 15 maja 2021 r.
  7. 1 2 3 K. Lantratow. AUOS kontynuuje pracę (rosyjski) // Wiadomości o kosmonautyce : magazyn. - 1995r. - nr 21 (110) .
  8. Statek kosmiczny Interkosmos 15 . Sekcja „Układ Słoneczny” Rady RAS ds . Przestrzeni Kosmicznej . Data leczenia: 7 czerwca 2021 r. Zarchiwizowane 5 sierpnia 2020 r.
  9. Kosmos 900 (ang.) ... Skoordynowane archiwum danych kosmicznych NASA . Data zabiegu: 31 stycznia 2021 r.
  10. Jurij I. Logaczow. SATELITY ZIEMI „KOSMOS” // 40 LAT ERY KOSMICZNEJ W INP MSU . SINP MSU , Fizyka Słońca i Ziemi . Data leczenia: 27 stycznia 2021 r. Zarchiwizowane 9 maja 2020 r.
  11. Statek kosmiczny Cosmos 900 . Sekcja „Układ Słoneczny” Rady RAS ds . Przestrzeni Kosmicznej . Data leczenia: 6 czerwca 2021. Zarchiwizowane 7 czerwca 2021.
  12. Interkosmos 17 (AUOS-ZRE-IK, Elipsa ) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 9 lutego 2021. Zarchiwizowane 14 stycznia 2021.
  13. Badania kosmiczne przeprowadzone w Związku Radzieckim w 1977 r. // Rocznik Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej. Wydanie 22. - Encyklopedia radziecka, 1978. - P. 488-490.
  14. Statek kosmiczny Interkosmos 17 . Sekcja „Układ Słoneczny” Rady RAS ds . Przestrzeni Kosmicznej . Pobrano 4 lutego 2021. Zarchiwizowane 5 sierpnia 2020.
  15. Interkosmos 18 (Magik, AUOS-ZM-IK nr 1 ) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 9 lutego 2021. Zarchiwizowane 14 stycznia 2021.
  16. Sputnik „Interkosmos 18” . IZMIRAN . Data leczenia: 30 stycznia 2021. Zarchiwizowane 15 lipca 2021.
  17. Interkosmos 19 (AUOS-ZI-IK, Ionozond-IK ) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 9 lutego 2021. Zarchiwizowane 13 stycznia 2021.
  18. Statek kosmiczny Interkosmos 19 (IONOZOND) . Sekcja „Układ Słoneczny” Rady RAS ds . Przestrzeni Kosmicznej . Data leczenia: 4 lutego 2021. Zarchiwizowane 15 lutego 2021.
  19. INTERKOSMOS 19 . IZMIRAN . Data leczenia: 15 maja 2021. Zarchiwizowane 11 maja 2021.
  20. 1 2 Interkosmos 20, 21 (AUOS-ZRP-IK ) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 9 lutego 2021. Zarchiwizowane 13 stycznia 2021.
  21. Statek kosmiczny Interkosmos 20 . Sekcja „Układ Słoneczny” Rady RAS ds . Przestrzeni Kosmicznej . Pobrano 4 lutego 2021. Zarchiwizowane 15 lipca 2021.
  22. Statek kosmiczny Interkosmos 21 . Sekcja „Układ Słoneczny” Rady RAS ds . Przestrzeni Kosmicznej . Pobrano 4 lutego 2021. Zarchiwizowane 12 lutego 2021.
  23. Oreol 3 (Aureole 3, AUOS-ZMA-IK, ARCAD 3) (angielski) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 9 lutego 2021 r. Zarchiwizowane 16 lipca 2019 r.
  24. Satelita „Halo 3” . IZMIRAN . Data leczenia: 30 stycznia 2021 r. Zarchiwizowane 15 lutego 2021 r.
  25. Ionosonda (ang.) ... Skoordynowane archiwum danych kosmicznych NASA . Data leczenia: 31 stycznia 2021. Zarchiwizowane 30 kwietnia 2021.
  26. Satelita „Kosmos-1809” . IZMIRAN . Data leczenia: 30 stycznia 2021 r. Zarchiwizowane 12 lutego 2021 r.
  27. Interkosmos 24 (Aktivny-IK, AUOS-Z-AV-IK # 1 ) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 16 maja 2021. Zarchiwizowane 5 lutego 2021.
  28. Sputnik Interkosmos-24 . IZMIRAN . Pobrano 3 lutego 2021. Zarchiwizowane 30 kwietnia 2018.
  29. Interkosmos 25 (APEX, AUOS-Z-AP-IK # 1) ) ... Strona kosmiczna Guntera . Data leczenia: 16 maja 2021. Zarchiwizowane 30 kwietnia 2021.
  30. Statek kosmiczny Interkosmos 25 (APEX) . Секция «Солнечная система» совета РАН по космосу . Дата обращения: 4 февраля 2021. Архивировано 4 февраля 2021 года.
  31. В. Д. Кузнецов . Космические исследования ИЗМИРАН (рус.) // Успехи физических наук : журнал. — 2010. — Т. 180 , № 5 . — С. 554—560 . — ISSN 0042-1294 . — doi : 10.3367/UFNr.0180.201005l.0554 .
  32. Радиозондирование ионосферы с космической станции «МИР» // Радиозондирование ионосферы спутниковыми и наземными ионозондами / Под ред. С.И. Авдюшина. — М. : ИПГ им. академика Е.К. Фёдорова , 2008. — С. 169—171. — 212 с. — (Труды института прикладной геофизики им. академика Е.К. Фёдорова).
  33. Koronas I (Coronas I, AUOS-SM-KI) (англ.) . Gunter's space page . Дата обращения: 10 февраля 2021. Архивировано 27 апреля 2021 года.
  34. Космический аппарат КОРОНАС-И . Секция «Солнечная система» совета РАН по космосу . Дата обращения: 4 февраля 2021.
  35. Koronas F (Coronas F, AUOS-SM-KF) (англ.) . Gunter's space page . Дата обращения: 10 февраля 2021. Архивировано 24 апреля 2021 года.
  36. Космический аппарат КОРОНАС-Ф . Секция «Солнечная система» совета РАН по космосу . Дата обращения: 4 февраля 2021. Архивировано 24 апреля 2021 года.
  37. Koronas Foton (Coronas Photon) (англ.) . Gunter's space page . Дата обращения: 10 февраля 2021. Архивировано 21 января 2021 года.

Литература

  • Ракеты и космические аппараты конструкторского бюро «Южное» / Под общей ред. С. Н. Конюхова . — Днепропетровск: ООО «КолорГраф», 2001. — 240 с. — 1100 экз.ISBN 966-7482-00-6 .
  • А.В. Дегтярёв . 50 лет на космических орбитах (рус.) // Космічна наука і технологія. — 2012. — Т. 18 , № 2 . — С. 59—80 . — ISSN 1561-8889 .
  • А.В. Дегтярёв . Призваны временем. От противостояния к международному сотрудничеству. — Днепропетровск: Арт-Пресс, 2009. — ISBN 978-966-348-180-7 . (История КБ «Южное» )